Theaterjournaal hoofdpagina
Artikel

Ik hield van Hitler [Toneelfabriek]

Regie: Henk Talma. TONEEL

Voor op het podium staan vijf mintgroene kuipstoeltjes. Links achterin zijn vijf zwarte klapstoelen gezet. Voor de rest is het decor leeg. Een voor een nemen de acteurs op de voorgrond plaats. Elk van hen is gekleed in zijn eigen kloffie en heeft een tekstboek in de hand. Wanneer Ton Vorstenbosch de vijf verschillende karakters heeft geïntroduceerd, gaat de voorstelling van start.

‘Ik hield van Hitler’ is geen theatervoorstelling zoals wij die doorgaans zien. Het betreft hier een reading: een opvoering van een toneelstuk in zijn meest basale vorm. Daarbij lezen de acteurs de tekst voor in plaats van dat zij deze opvoeren, met het tekstboek in de hand en soms zelfs geheel zonder emotie.

Ik hield van Hitler
Copyright Jan van Breda
Innemende Oostenrijker
Vanzelfsprekend doet deze vorm van theater een groot beroep op de fantasie van de toeschouwer. Naast het spel ontbreken immers ook het decor en de kostuums. De sterke tekst van Ton Vorstenbosch en Kiek Houthuijsen zorgt er echter voor dat je al snel door het verhaal wordt gegrepen en ‘vergeet’ dat je naar een vrijwel leeg podium zit te kijken.
‘Ik hield van Hitler’ vertelt het verhaal van Winifred Wagner, weduwe van Siegfried en schoondochter van Richard Wagner, de beroemde componist. Vanaf het begin van de jaren ’20 kwam Hitler regelmatig als huisvriend bij deze familie over de vloer. Dit tot groot genoegen van Winifred; tot aan haar dood in 1980 bleef zij hem als de innemende Oostenrijker zien met wie zij zo goed kon praten. In haar wereld was geen plaats voor de monsterlijke leider die hij eigenlijk was.

Mooie momenten met Wolfi
Winifreds vasthoudend geloof in de goedheid van de Führer vormt de leidraad in de vertelling van Ton Vorstenbosch en Kiek Houthuijsen. Door middel van flashbacks refereert de omstreden Wagnertelg aan de mooie momenten die zij met haar ‘Wolfi’ heeft beleefd. De herinneringen van haar kinderen Wieland en Friedelind zijn hier als tegenwicht tegenover gezet. In hun verhalen komt de ware gedaante van Hitler naar voren. Het is knap hoe Vorstenbosch en Houthuijsen het script geloofwaardig hebben weten te maken zonder met de eigenlijke geschiedenis aan de haal te gaan. Als toeschouwer kun je helemaal voorstellen hoe Winifred zich liet inpalmen door de in haar ogen zo charmante Hitler, terwijl je dankzij de anekdotes van haar kinderen niet vergeet wat voor gruwelijke man hij eigenlijk was. 

Draaikonterige Wieland
Ik hield van Hitler
Copyright Jan van Breda
Enig minpuntje aan deze formule is dat je als toeschouwer de acteur toch onbewust gaat vereenzelvigen met het personage waarvan hij de tekst voordraagt. Dat pakt in de uitvoering zoals hij in Theater Bellevue is te zien niet goed uit. De rollen van Hitler, Wieland en Friedelind wisselen namelijk per opvoering van bezetting. Voor alledrie de personages is een rijtje topacteurs gestrikt: onder anderen Pierre Bokma, Cees Geel, en Helmert Woudenberg als Hitler, Annick Boer, Marle Brouwer en Georgina Verbaan als Friedelind en Waldemar Torenstra, Marcel Jonker en Daan van Rijssel als Wieland. Toch lijkt niet iedereen hiervan even goed gecast. Zo staat Cees Geel deze keer op het podium als Hitler. Hoewel hij zijn tekst goed beheerst en zich zelfs oprecht in zijn karakter probeert in te leven, lukt het hem geen moment om een geloofwaardige Hitler neer te zetten. Daarvoor is zijn postuur domweg te lang en zijn voorkomen te energiek. Daan van Rijssel overtuigt evenmin als de draaikonterige Wieland. In zijn geval is dit vooral te wijten aan zijn monotome voordracht en niet zozeer aan zijn uiterlijk. Gelukkig is Georgina Verbaan geniaal als de goedhartige Friedelind, en ook Nelly Frijda imponeert als de door liefde verblinde Winifred.
 
Boeiend zonder opsmuk
‘Ik hield van Hitler’ is het tweede deel van de ‘Trilogie van de Waan’. In deze drie stukken staat het verdwaasde geloof van drie vrouwen in het nazisme centraal. Vorig jaar ging met veel succes ‘Ik ben Nietzsche!’ (over Elisabeth Nietzsche) in première. Voor 2011 staat ‘Alles voor de Führer’ (over Magda Goebbels) gepland. Mocht dit laatste deel van even grote kwaliteit zijn als de eerste twee, dan is het te hopen dat er snel een toneelgroep is die deze trilogie als volwaardige productie op het podium brengt. Want een tekst van anderhalf uur die zelfs zonder opsmuk weet te boeien: dat smeekt gewoon om meer.





Artikel informatie
Redacteur: Lottie Herfkens
Gezien: 04-04-2010 in Theater Bellevue in Amsterdam
Speelperiode: tot en met 30-05-2010
Cast:
  • Georgina Verbaan
  • Cees van Geel
  • Pierre Bokma
  • Nelly Frijda
  • Frank Lammers
  • Waldemar Torenstra
  • Annick Boer
meer...
Tekst:
  • Kiek Houthuijsen
  • Ton Vorstenbosch
meer...

Artikelen Theaterjournaal RSS
meer artikelen...
Advertentie
redacteuren
gezocht
In première
09-02 De broekophouder
10-02 De boot en het meisje
10-02 Hemels
10-02 Rosa sub rosa 9: Europa 5.1
12-02 De Gebroeders Leeuwenhart
17-02 Wil je in ons groepje?
17-02 Saturday Night Fever
Nieuws
meer nieuws...
Advertenties