Victory Boogie Woogie [Het Zuidelijk Toneel]

De lichten doven en het publiek wordt stil. De voorstelling begint. Het podium vormt een zwart gat in de donkere zaal. Een reeks schrille, intense, bijna hysterische tonen vult lange tijd de ruimte. Dan klinkt zacht een stem en verandert de bijna bizarre sfeer. Het geluid verstomt en een zacht verlicht toneel verschijnt. Een horizontale lichtbalk wordt zichtbaar en een man loopt over het podium sprekend over het ideale landschap. Hij blijkt in gesprek te zijn met een andere man over schilderkunst. De horizontale lichtbalk symboliseert hierbij een landschap zoals Mondriaan dit zou weergeven en zoals volgens Mondriaan de ideale wereld eruit ziet. De wereld bestaat uit lijnen en alle vormen kunnen gereduceerd worden tot een rechthoek. Een rechthoek geeft rust. De man spreekt vol passie over kunst zoals het behoort te zijn, zuiver.

In ‘Victory Boogie Woogie’ van Gerardjan Rijnders start Mark Kraan in de rol van P (Piet Mondriaan) een vurig debat met Jeroen de Man, een bevriende naturalistische schilder genaamd M en Nanette Edens, een geïnteresseerde buitenstaander genaamd V. P is een idealist die met zijn abstracte kunstvormen de weg wil plaveien naar een nieuwe wereld, bestaande uit enkel elementaire vormen waarbij kunst uiteindelijk overbodig is. Hij spreekt vol afschuw over de 'oude mensen', die altijd maar 'tragische' kunst en 'sentiment' willen en verkondigt zeer fanatiek zijn utopieën over de nieuwe wereld en zuivere kunst. Hij maakt van wat begint als een eenvoudig gesprek tussen drie mensen een filosofische discussie vanuit een idealistisch perspectief. Zijn collega M laat zijn afkeer van de visie van P duidelijk blijken in zijn vele vragen en felle bewoordingen. V staat tussen de twee gepassioneerde kustenaars in. Zij vervult de rol van bemiddelaar op kritieke punten in het debat, maar vooral die van twijfelende bewonderaar van de ideologie van P.

Een theatraal essay
‘Victory Boogie Woogie’ dankt haar naam aan het bekende schilderij van Piet Mondriaan. Het is gebaseerd op een essay dat Mondriaan in 1919 schreef voor kunsttijdschrift De Stijl. Hierin laat hij drie personen discussiëren over kunst en kunstenaarschap. De voorstelling heeft dezelfde opzet, maar voegt er theatrale elementen aan toe. Zo wordt het sobere toneel waarin de voorstelling begint, in de loop van de voorstelling vormgegeven met variërende geometrische vormen door middel van lichtbalken, schilderijen van Mondriaan en verschillende filmpjes. Daarbij bevat het spel diverse muzikale intermezzo’s, uitgevoerd door drie musici. Ook de verschillende karaktereigenschappen van de drie personages maken de voorstelling levendig. Het onveranderlijke cynisme van P voor de ‘oude mens’ en zijn passie en vurigheid voor zijn ideale wereld staan in scherp contrast met het scepticisme en de uiteindelijke woede van M en de twijfelachtige bemiddeling van V.

Passie en diversiteit
Opvallend aan de voorstelling is het feit dat er geen begin, noch einde aan zit. De voorstelling is een lang en gepassioneerd debat tussen drie mensen, met drie perspectieven, afgewisseld door muziek. Vanaf het moment dat de voorstelling begint heeft het een hoog theoretisch en filosofisch gehalte. Dit maakt het voor de toeschouwer moeilijk om in het verhaal te komen. Tevens maakt het ingewikkelde jargon dat P in zijn monologen weet te gebruiken het lastig om het verhaal te blijven volgen. Dat dit niet voor iedereen is weggelegd blijkt uit de verschillende mensen die voortijdig de voorstelling verlaten. Toch weten de acteurs het overige publiek wel te raken met hun passie en emoties. Daarbij geeft het prachtige decor een bijzondere sfeer weer en zijn de tussenstukken van wilde, sexy en klassieke dans door de drie spelers verfrissend in de lange discussies. De muziek is echter heel specifiek. Het gegeven van muziek die ontstaat uit zoekende tonen is erg mooi, maar het is lastig om in de uitvoering hiervan schoonheid te zien. De schrille tonen lijken willekeurig door de voorstelling heen te schreeuwen en weten regelmatig de personages te overstemmen. Dit is ook erg gemakkelijk, gezien het feit dat de acteurs zonder microfoons werken. In de grote zaal waarin zij spelen wil dit voor de verstaanbaarheid nog wel eens vervelend zijn. Desondanks is ‘Victory Boogie Woogie’ een interessante voorstelling voor publiek dat openstaat voor puur toneel en kunst met een hoofdletter K.