Artikel

Tuin van Holland [Toneelgroep De Appel]

Regie: David Geysen, Aus Greidanus, Bob Schwarze, Jules Terlingen. TONEEL

De uitspraak van prinses Maxima, enkele jaren geleden, over de onzichtbaarheid van dé Nederlandse identiteit is door toneelgroep De Appel aangegrepen om een vijf uur durende zoektocht in de vorm van een theatervoorstelling te maken. Daarbij wordt er van uitgegaan dat de identiteit aan het licht komt als we kijken naar de beeldbepalende figuren en ingrijpende gebeurtenissen uit onze vaderlandse geschiedenis.

‘Tuin van Holland’ heeft de vorm van een raamvertelling in festivalvorm. Aan het begin is er bij wijze van proloog een centrale voorstelling. Vervolgens zijn er drie rondes met kleinere voorstellingen in andere ruimtes, waaruit het publiek kiest. En de avond eindigt weer plenair. Het geheel wordt omlijst door draaiorgelmuziek, Oudhollandse hapjes en Middeleeuwse toernooitaferelen. De toon wordt gezet door aan het begin liedjes als ´Het kleine café bij de haven´ van Vader Abraham en ‘Jan Klaassen was trompetter’ van Rob de Nijs te laten horen. Het uit de kast halen van die grijsgedraaide platen doet twijfels rijzen of hier echt een poging gedaan wordt om iets origineels toe te voegen aan het debat over onze identiteit.

Sinterklaas en Anne Frank

In de centrale voorstellingen ‘Boven water’ en ‘Onder water’ wordt het perspectief bepaald: stel dat over een paar duizend jaar Nederland wordt teruggevonden op de bodem van de zee, die dan tientallen meters in hoogte is gestegen en zich uitstrekt tot aan Maastricht. In een doldwaas relaas over onder anderen Sinterklaas, Willem van Oranje, André Hazes en Anne Frank worden de hoogte- en dieptepunten van de vaderlandse geschiedenis er doorheen gejast. Het is een aardig spektakel, maar de personages bevestigen de beelden die al over hen bestaan: kunstschaatsster Sjoukje Dijkstra is de sportieve optimist, Majoor Bosschart de barmhartige troosteres.

Priester

De eerste drie subvoorstellingen heten ‘Water’, ‘Geld en Geloof’ en ‘Onze koloniën’. In ‘Geld en Geloof’ zitten vier vrienden bijeen tijdens een etentje. Het zijn allegorische personages. Zo is Joep (Iwan Walhain) de materialistische geldwolf. “Ik hou van geld. Ik hou vooral van het geld van anderen,” zegt hij herhaaldelijk. Elly (Dagmar Slagmolen) staat voor het religieusonbaatzuchtige. Weinig verrassend ontaardt het etentje, maar uiteindelijk komt het tot een gezamenlijke oproep om alle geheimen die het gemoed bezwaren op te biechten. Er loopt niet voor niets en katholieke priester rond.

Rivaliteit tussen zeehelden

Bij de tweede ronde stukken gaat het om drie cruciale episodes van de Nederlandse Republiek: de moord op Willem van Oranje in 1584, de onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt in 1619 en de dood en verminking van de gebroeders De Witt in 1672. De toeschouwers krijgen de kans twee van deze voorstellingen te zien. De makers hebben ervoor gekozen om niet de hoofdpersonages zelf ten tonele te voeren, maar de gebeurtenissen eromheen te belichten. Zo gaat het in de dood van de gebroeders De Witt om de rivaliteit tussen de zeehelden Cornelis Tromp en Michiel de Ruyter. De een bleef loyaal aan De Witt, de ander niet. Dat blijft vrij afstandelijk. Pas als de gefingeerde volksmeid Bossy (Nadia Amin) verschijnt, krijg je inzicht in de dramatische gebeurtenis, de volkshysterie, waarbij de lijken van de gebroeders De Witt uiteengetrokken werden en zelfs gedeeltelijk verorberd. Maar dergelijke momenten zijn schaars. Ook nogal afstandelijk blijft het stuk over Willem van Oranje. Vanuit Heidelberg geeft zijn moeder commentaar op de gebeurtenissen in Holland en op zijn aanstaande (derde) huwelijk met de katholieke Charlotte de Bourbon.

Weinig verdieping
De vrij korte stukken brengen automatisch met zich mee dat ze tableaumatig blijven en dat de personages weinig verdieping krijgen. Af en toe doen de scènes denken aan de opgewekt-chaotische historische strip ‘Van nul tot nu’, zoals de grappige dialoog tussen de ritmeesters van Oranje, vertolkt door Bob Schwarze en Aus Greidanus zelf. Of de patriotten die in het pauzeprogramma om vrijheid, gelijkheid en broederschap roepen. ‘Tuin van Holland’ biedt het publiek de mogelijkheid tot een vrolijke avond, maar de pretentie van de makers om iets te zeggen over de identiteit van Nederland wordt niet waargemaakt. Daarvoor blijft het te dicht bij de algemeen geaccepteerde opvattingen en beelden. Het had verrassender en tegendraadser gemogen.

Artikel informatie

Redacteur:	Thijs Kramer
Gezien:	28-02-2010 in Het Appeltheater in Den Haag
Speelperiode:	tot en met 31-10-2010
Cast:	Nadia Amin Joost Bolt Marguerite de Brauw Isabella Chapel Job Emens David Geysen Aus Greidanus Geert de Jong Judith Linssen Hugo Maerten Ellen Parren Bob Schwarze Dagmar Slagmolen Jules Terlingen Sanne Vanderbruggen Iwan Walhain meer...
Muziek:	Carl Beukman Jorg Schellekens meer...
Meer artikelen van deze toneelgroep:	Aantekeningen uit het ondergrondse Ben ik al geboren? 5.51u meer...

Artikelen

meer artikelen...

Advertentie

redacteuren

gezocht

In première
01-08	Crazy Shopping the Musical
06-08	Festival Boulevard 2010
12-08	Alleen op de wereld
02-09	Nederlands Theater Festival 2010
02-09	Amsterdam Fringe Festival 2010
10-09	William Wilson
16-09	Zwanen-zang
meer premières...

Nieuws

Voorstelling over vergaan van de wereld in bibliotheek 09-07-2010
Over het IJ Festival past zondagprogrammering aan voor WK-finale 08-07-2010
Genomineerden VSCD Mimeprijs 2010 bekend 06-07-2010
Theaterprogramma Zwarte Cross 2010 maakt stap voorwaarts 05-07-2010
Halve finale WK ook te zien op Over het IJ Festival 04-07-2010
'I Demoni' winnaar VPRO Publieksfavoriet Holland Festival 02-07-2010
Vera Mann speelt hoofdrol in aangrijpend toneelstuk 'Duet for One' 01-07-2010
Nieuwe voorstellingen van Productiehuis Brabant tijdens zomerfestival Goesting 30-06-2010

meer nieuws...

Advertenties