| Artikel |
Copyright Sofie Knijff Een openingsbeeld met een slotscène en een slotscène waarin het openingsbeeld wordt herhaald. Daar tussenin 60 minuten absurdisme met teksten van beroepspessimist Thomas Bernhard als uitgangspunt. Bij aanvang van 'Totaal Thomas', een productie van de Veenfabriek en De Warme Winkel, struikel je al over de verwarrende signalen. Een man met zwarte maillot ligt dood op de grond. Op de achtergrond danst een man. Op zijn rug staat een hakenkruis getekend en zijn handen zijn elk gestoken in een flinke bos riet. Hij tikt en slaat met de bossen en af en toe heeft dat geluid verdacht veel weg van mitrailleurgeschut. De man met riet danst op new-age muziek waardoor het tafereel toch idyllisch oogt. Een derde man beweegt met ontbloot bovenlijf en eveneens in zwarte maillot langzaam tegen een zwarte doodskist met groot wit kruis. Dan komt er een eind aan de show en wordt er minutenlang een denkbeeldig applaus in ontvangst genomen. Zo vlak aan het begin blijken we gekeken te hebben naar een slotscène van een toneelstuk. Het wachten is op het nagesprek.
Een interviewster komt op en met rustige, haast koninklijke stem bedankt zij het publiek voor hun aanwezigheid en aandacht. Het wachten is op de acteurs. Eén voor één verschijnen zij naakt aan haar tafel. De interviewster lijkt niet onder de indruk. Of toch wel? Ze schreeuwt haar vragen de zaal in zonder de acteurs aan te kijken. "Theater is een plaats vol leugens. De toneelschrijver is niet waarachtig, de spelers zijn niet waarachtig , het publiek is niet waarachtig. De mensheid is dom en gelooft al eeuwenlang haar eigen leugens." Een van de acteurs citeert een tekst van Thomas Bernhard (1931-1989).
Venijnig en beeldend De voorstelling 'Totaal Thomas' is opgebouwd rondom de teksten van de Oostenrijkse schrijver Thomas Bernard, wat meteen de titel verklaart. Bernhards teksten zijn venijnig en beeldend. Ze hakken er in. Bernhard zag als geen ander de waanzin van de wereld. Hij analyseerde en ontleedde zijn zienswijze met een vlijmscherpe pen. De schrijver haatte zo goed als alles: zijn land, de mensheid, bekrompenheid, zichzelf en de kunst. Een paradox, want wie zichtbaar maakt wat anderen niet willen of kunnen zien maakt kunst. De teksten die gekozen zijn voor 'Totaal Thomas' zijn prachtig en dragen, ondanks het technisch goede spel van de acteurs, het stuk. Als publiek word je meegezogen in de denkwereld van de schrijver en word je gewaar van een waarachtigheid die Bernhard zelf nu juist zo hard wilde ontkennen.
Naakt en chaos 'Totaal Thomas' is een wonderlijke ketting, geregen van mooie tekst en vreemde beelden. De voorstelling voelt, op de luide toon van de interviewster na, nergens ongemakkelijk. Ook het naakt van de spelers niet. Vooral de heren hebben nogal bezuinigd op kostuums. Hoewel de functie van het bloot niet helemaal duidelijk is, stoort het ook niet. Meer dan het mee willen geven van 'naakte waarheid' kom ik niet. Maar of dit iets toevoegt? De makers lijken meer metaforen letterlijk te hebben omgezet in beeld. Zo maakt speelster Mara van Vlijmen herhaaldelijk cirkels van meel. Telkens blaast ze nog even lieflijk een handje vol het publiek in en gaat vervolgens met ontbloot bovenlijf in haar eigenhandig uitgestrooide vervuiling liggen rollen. Ondertussen zorgen ook haar medespelers voor steeds meer chaos op de vloer. Een boodschap die je letterlijk kunt vertalen. Toch is het soms even zoeken wat de makers eigenlijk willen zeggen. Op die momenten raak je het spoor bijster en is het zaak je over te geven aan het gevoel. Bijna ontroerend is de scène waarin een van de spelers luidkeels een ruggenwervel van een walvis penetreert. Hoewel de aanblik te treurig is voor woorden weerklinkt in het gekreun van de speler een oerkreet die door merg en been gaat, waarmee zelfs deze scène als waarachtig geconsumeerd kan worden.
Het wordt niet duidelijk of De Warme Winkel met de teksten van Bernhard zijn denkbeelden heeft willen onderstrepen of juist heeft willen parodiëren. Eigenlijk doet het er niet toe. Het mooist zijn de voorstellingen die je meeneemt tot buiten de theaterzaal omdat ze iets te denken overlaten. Wanneer je het werk van Thomas Bernhard niet kent is het handig hier vóór de voorstelling iets aan te doen. Zonder (een beetje) kennis over zijn denkwijze is de voorstelling met zijn fragmentarische beelden nauwelijks volgbaar.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|