| Artikel |
Artistiek leider en regisseur Johan Doesburg bouwt, na de succesvolle voorstellingen ‘Elementaire deeltjes’ en ‘De Graaf van Monte Christo’ verder aan zijn geslaagde oeuvre van literatuurbewerkingen voor toneel. Nadat eerder Johan Simons bij NTGent ‘De asielzoeker’ van Arnon Grunberg bewerkte tot toneelvoorstelling, waagt Doesburg zich nu aan ‘Tirza’. Schrijver Arnon Grunberg weet in deze roman op meedogenloze wijze een portret neer te zetten van onze gezapige en verwende maatschappij.
Copyright Leo van Velzen Het boek vertelt het verhaal van Jörgen Hofmeester, een zielige man die alles om hem heen uiteen ziet vallen. Het leven ontglipt hem en hij laat zich alles, hulpeloos als hij is, zomaar welgevallen. Hij wordt weggesaneerd als redacteur op een uitgeverij, zijn vrouw heeft hem van de ene op de andere dag verlaten en zijn liefste bezit, zijn jongste dochter Tirza, staat op het punt om naar Afrika te vertrekken voor een wereldreis. Plotseling staat zijn echtgenote voor de deur, precies op de avond dat Tirza haar afscheidsfeestje geeft. Het rustige, geordende leven van Hofmeester ligt ineens overhoop, helemaal als hij later naar Namibië afreist om zijn Tirza te zoeken.
Subliem spel
Kees Hulst is grandioos als de stoïcijnse Jörgen Hofmeester. Hij weet de dwangmatige vader neer te zetten als een volkomen geloofwaardige man, met slechts wat vreemde trekjes. Het publiek krijgt geen seconde het gevoel naar een gestoorde man te kijken, en toch is de situatie ongemakkelijk. De belevingswereld van Hofmeester wordt op onnavolgbare wijze met ingehouden spanning tentoongespreid. Hulst werkt prachtig toe naar een alles vernietigende, destructieve ondergang. Het is verbijsterend om te zien hoe de zichtbaar lijkende zekerheden hem ontglippen en hij niets anders kan dan zijn meest dierbare bezit uiteindelijk te vernietigen. Ook Ariana Schluter heeft een mooie rol als vrijgevochten en egocentrische moeder. Door haar afwezigheid in Tirza’s puberjaren is zij als een vreemdeling in eigen huis en wordt ze aangesproken met ‘de echtgenote’. De rol van Tirza zelf is, anders dan de titelrol wellicht doet vermoeden, het minst spectaculair. Sophie van Winden speelt haar als een opstandige vroegrijpe adolescent die het ouderlijk huis wil verlaten op zoek naar avontuur.
Boventallig
De toneelbewerking van Tirza is bijzonder goed geslaagd. Met speels gemak worden er sprongen gemaakt in de tijd. Flashbacks worden kundig afgewisseld met het afscheidsfeestje in het heden, door simpele wisselingen in de belichting en af en toe door het gebruik van videomontage beelden. Op deze wijze wordt het sneue leven van Hofmeester voor de kijker ontrafeld; zijn ontslag bij de uitgeverij, zijn ruzie met de huurders en zijn obsessie voor zijn dochters. Pijnlijk wordt het wanneer hij met zijn echtgenote tot de conclusie komt dat zij zijn afgeschreven en het leven hen geen zingeving (meer) biedt. Ze komen zelf tot de keiharde conclusie dat ze ‘boventallig’ zijn verklaard.
Aanklacht
Copyright Leo van Velzen Het venijn dat Grunberg in ‘Tirza’ verweefde, komt in de bewerking van het Nationale Toneel in alle glorie tot uiting. Hofmeester projecteert al zijn woede op Tirza’s nieuwe Marokkaanse vriendje Choukri. Op grove en intimiderende wijze probeert hij Choukri op alle mogelijke wijzen duidelijk te maken dat er voor hem als vreemdeling geen plek is in de Nederlandse samenleving. De voorstelling biedt een pijnlijke inkijk in de bekrompenheid van de huidige maatschappij. Het is een aanklacht tegen de blanke middenklasse en diens hang naar zekerheden. ‘Tirza’ is hierdoor een uiterst belangwekkende voorstelling en een echte aanrader.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|