| Artikel |
We zien een nevelwoud, een grote rivier die in een waterval uitmondt en een blauwe zon. In de verte horen we het ruisen van water. Of is het toch iets anders? Het beeld maakt plaats voor een leeg toneel met twee figuren. Rechts een soepele danser, links een rijzige gestalte met een grote puntige sleep vanaf haar middel. Laatstgenoemde is Nynke Laverman die een samenwerking is aangegaan met choreograaf Stephen Shropshire van Noord Nederlandse Dans (NND) en componiste Anne Parlevliet. Het resulteert in een voorstelling waarin dans, stem en soundscapes samenkomen.
Copyright Karel Zwaneveld Het ruisende geluid blijkt de nog niet klankgeworden adem van Nynke Laverman. Zij staat als een vast element op het podium terwijl eerst één, dan twee en tenslotte negen dansers onrustig om haar heen bewegen. Ze zijn ieder apart in hun eigen wereld en slaan geen acht op hun omgeving. Het lijkt alsof de dansers tegen hun wil in gevangen zitten in hun lijf en smachten naar iets daarbuiten. Ze manoeuvreren rakelings langs elkaar, maar hun bewegingen komen nogal oppervlakkig over. Het komt niet tot interactie en er is geen climax te ontdekken.
Lavermans stembanden raken elkaar en er welt een broze klank op. In dit eerste deel van het drieluik, ‘undertow’ genaamd, zingt zij het nummer ‘John Wayne Gacy jr’ van Sufjan Stevens. De songtekst verhaalt op simpele maar indringende wijze over de daden en het leven van een seriemoordenaar. Toch wordt niet duidelijk wat dit verhaal te maken heeft met wat er op het podium gebeurt. Sommige zinnen of woorden spatten eruit, zoals “Are you one of them?” waarna Lavermans statige verschijning de dansers met priemende ogen volgt. Zelf blijft ze waar ze staat. Hierdoor krijgt Laverman een vertellersrol, wat soms enigszins gemaakt en overbodig overkomt. Als zij schreeuwt, schreeuwen de dansers mee in hun bewegingstaal. Haar klankschets vertelt een verhaal, de dansers zijn haar personages.
Soundscapes
Copyright Karel Zwaneveld Naast het NND en Laverman is er een derde, en zeker niet onbelangrijk ingrediënt in deze voorstelling: de composities van Anne Parlevliet. In het tweede deel, ‘Stormbell’, scheurt er bijvoorbeeld een hard geluid door de ruimte wat nog het meeste wegheeft van een elektrische zaag. Alle soundscapes zijn moeilijk te plaatsen. Het is in ieder geval zeker dat ze door merg en been gaan en het publiek bijna fysiek raken. Laverman springt haast onmerkbaar bij, haar stem vloeit samen met de machinale geluiden uit de boxen. Dan blijkt dat deze mechanische klanken helemaal niet zo ver van de menselijke stem liggen. Sterker nog, de geluiden zijn gedeeltelijk opnames van Lavermans eigen stem, die onherkenbaar bewerkt terugkomen.
Onder begeleiding van deze compositie waarin Laverman, lopend op stelten, live haar stem integreert, barst er met ‘Stormbell’ een flitsende scène los die het voorgaande deel ruimschoots overtreft. Het toneel vult zich een kwartier lang met koppels die prachtig en scherp partnerwerk leveren. Waar er in de andere twee delen nogal eens momenten waren waarop de aandacht kon verslappen, beleeft de energie hier geen enkele inzinking. Met recht wordt materiaal wat eerder in de voorstelling ‘Mouth music’ (februari 2010) te zien was, ook hier weer in het repertoire opgenomen.
Levenscyclus?
Copyright Karel Zwaneveld ‘Coral’, het laatste deel, is de stilte na de storm. De heftige emoties van hiervoor maken plaats voor inkeer en bezinning. Laverman, ontdaan van alle air, strompelt op haar stelten over het podium. Voor het eerst komt de vraag op wat de zangeres daar eigenlijk te zoeken heeft, maar haar tekst ‘I recognize you, and smile. I remember you…’ klinkt geruststellend na de brute sfeer van hiervoor. De onderhuidse drang naar iets, waarmee het begon, heeft na de felle begeerte plaatsgemaakt voor ingetogenheid. “…running fast to the dead…”. Het leven is doorleefd, heeft zijn uitspattingen gehad en komt nu tot rust. Een laatste ruis van Lavermans adem, en de tocht is voorbij.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|