Theaterjournaal hoofdpagina
Artikel

Schuldeisers [Het Derde Bedrijf]

Regie: Theu Boermans. TONEEL

Schuldeisers
Copyright Sanne Peper
“Een vrouw heeft een dekmantel nodig om te kunnen doen wat ze wil, dat heet een echtgenoot,” zegt Gustav tegen Olav, de jonge kunstenaar. “Wat je trekt in je vrouw zijn die tieten. Vrouwen zijn slecht ontwikkelde mannen; dikke jongens zijn het met overontwikkelde borsten”.

August Strindberg (Stockholm, 1849 – 1912), de schrijver van ‘Schuldeisers’ heeft al jong zijn moeder moeten missen. In zijn tijd ontstond het feminisme, waar hij weinig sympathie voor had. Strindberg was van mening dat vrouwen veel vroegen en weinig gaven. In ‘Schuldeisers’ laat hij Gustav zeggen: “de liefde van een vrouw bestaat eruit dat ze ontvangt, de man geeft”. Bij Strindberg is de strijd om het bestaan de strijd tussen de seksen.

Kannibalisme
Olav, schilder/beeldhouwer, door Strindberg in de oorspronkelijke tekst trouwens Adolf genoemd, heeft met Gustav, een andere hotelgast, een gesprek over zijn vrouw Tekla, succesvol schrijfster. Zij is eerder getrouwd geweest, hij niet. Olav heeft haar als het ware ‘gemaakt’. Hij heeft haar leren zwemmen en leren spellen en in zijn kunstenaarswereld geïntroduceerd, maar het lijkt wel of zij hem heeft leeggezogen. Zij is nu beter in de dingen die hij haar heeft geleerd dan hij zelf is en ook als kunstenaar voelt hij zich ten opzichte van haar minderwaardig. Al zijn moed is verdwenen. Gustav zegt “dat is normaal, zo gaat het: kannibalisme, ze eet je op”. Tekla heeft haar eerdere echtgenoot in haar eerste boek belachelijk gemaakt. Dat boek heeft Olav trouwens helpen uitgeven, ook al vond hij het eigenlijk slecht. Staat hem nu een zelfde lot te wachten?

Bleke kleuren
Schuldeisers
Copyright Sanne Peper
Het stuk speelt zich af in een lichte ruimte: een witte vloer, witte doorzichtige gordijnen aan de zijkanten en achterwand. De spelers dragen lichte kleren. Zijn het de bleke, waterige kleuren die Olav in zijn krachteloosheid tegenwoordig schildert? Tamar van den Dop als Tekla is een aantrekkelijke, sensuele vrouw, met een verfrissende fysieke speelstijl. Haar seksualiteit is haar motor. Van de drie personages maakt zij de sterkste, meest onafhankelijk indruk. Steven van Watermeulen is geweldig als de cynische, manipulerende Gustav. Alles klopt bij hem, zowel zijn stemgebruik en zijn tekstbehandeling als zijn fysieke spel. Olav wordt gespeeld door de jonge Kevin Hassing. Hoe Hassing zijn best ook doet, het is niet erg geloofwaardig dat hij leeggezogen en ontmoedigd is. Integendeel, hij maakt een vitale, krachtige indruk. Om die reden ook lijkt een vriendschap tussen hem en Gustav zeer onwaarschijnlijk. Je verwacht eerder, dat hij zegt “gast, ga iemand anders vervelen, ik heb dingen te doen” dan dat hij alles wat Gustav hem influistert voor zoete koek aanneemt, zoals nu gebeurt. Hij gaat amateuristisch met de klei om; de beeldhouwwerken waar hij mee bezig is zijn duidelijk niet door hem gemaakt. Bovendien is het de vraag waarom hij krukken gebruikt, er lijkt met zijn benen niets aan de hand te zijn. Al deze dingen leiden af, maar zijn niet onoverkomelijk. Er valt aan te werken.

Zwarte sluiers
Lastiger is de manier waarop het stuk is geregisseerd. ‘Schuldeisers’ is een goed geschreven, intrigerend stuk dat wel degelijk de mogelijkheid heeft te boeien en ook te schokken, nu nog steeds. Het wordt in de pers aangekondigd als bloedstollend en die potentie heeft het inderdaad. In de vertaling van Theu Boermans zit humor. Maar er is iets heel conventioneels, eigenlijk saais, aan de wijze waarop het geregisseerd is. Het is veilig en netjes, niet verrassend. Het drama dat de personages overkomt wordt getoond middels belichting en decor. Er vallen (erg) veel zwarte sluiers naar beneden op de achtergrond. Het is een mooi beeld, maar afstandelijk. Het zou risicovoller en spannender zijn geweest als de zwarte sluiers, bij wijze van spreken, in het onderlinge spel te zien waren geweest. De acteurs hebben daar meer dan genoeg talent voor in huis. En dan zou deze voorstelling misschien met recht bloedstollend genoemd kunnen worden.







Artikel informatie
Redacteur: Emilia Nova
Gezien: 30-03-2012 in Het Compagnietheater in Amsterdam
Speelperiode: tot en met 12-05-2012
Cast:
  • Tamar van den Dop
  • Steven van Watermeulen
  • Kevin Hassing
meer...
Tekst:
  • August Strindberg
meer...
Vertaling/bewerking:
  • Theu Boermans
meer...
Meer artikelen van deze toneelgroep: meer...

Artikelen Theaterjournaal RSS
meer artikelen...
Advertentie
redacteuren
gezocht
In première
25-05 Aladdin
25-05 Operadagen Rotterdam 2013
28-05 Stormvogels
28-05 Moby Dick - Het Concert
30-05 Theaterfestival Roestige Planken 2013
01-06 Holland Festival 2013
01-06 Het stenen bruidsbed
meer premières...
Nieuws
meer nieuws...
Advertenties
Theaterjournaal.nl plaatst cookies van Facebook/Twitter/Google/LinkedIn (lees meer). Hiervoor hebben wij uw toestemming nodig: toestaan / weigeren.