Rocco en zijn broers [Toneelgroep Amsterdam]

‘Rocco en zijn broers’ vertelt het verhaal van het gezin Parondi dat, op zoek naar een beter leven, van het Zuid-Italiaanse platteland naar Milaan verhuist. Elk van de vijf broers ontdekt op eigen wijze de geneugten, kansen en nadelen van de grote stad. De titelrol blijkt niet de hoofdrol, want deze is weggelegd voor broer Simone, gespeeld door Hans Kesting. Simone verdient zijn geld in de boksring en wordt verliefd op de prostituee Nadia (Halina Reijn). Als zij hem afwijst, verliest hij zichzelf in de alcohol. Rocco (Fedja van Huêt) ontmoet Nadia zo’n anderhalf jaar later en de twee krijgen een relatie. Als Simone hierachter komt wordt hij blind van jaloezie en verkracht hij Nadia terwijl Rocco machteloos toekijkt.

Kesting laat op prachtige wijze zien hoe zijn personage steeds dieper wegzakt in drank en depressies. Letterlijk, want ook zijn lichaamshouding vertoont in iedere scène meer en meer verval. Ook bij Reijn is deze neerwaartse spiraal goed zichtbaar, hoewel ze als hoer niet goed uit de verf komt. Je zou haar eerder als slet bestempelen, aangezien ze elke broer probeert te versieren.

Omslagpunt
De verkrachtingsscène speelt zich grotendeels in het donker af, maar juist doordat je je alleen kunt richten op de geluiden die de spelers maken, wordt je diep geraakt. Volkomen onnodig is het dan ook dat het licht even aanfloept en je toch een beeld voorgeschoteld krijgt. Helaas begint na deze scène de pauze. De schok die de toeschouwer net is toegebracht, ebt gedeeltelijk weg. Daardoor zit je aan het begin van het tweede bedrijf volkomen verward toe te kijken hoe Nadia op aanmoediging van Rocco de relatie met Simone voortzet. Een relatie die natuurlijk gedoemd is te mislukken.

Multifunctioneel decor
Zelden wordt een theaterzaal zo optimaal benut als in dit stuk. Uitgangspunt is een vierkant podium, die nu weer dienst doet als boksring en dan weer als eetkamertafel waarbij een enorm tafelkleed over de witte vloer wordt uitgespreid. Aan vier zijden daarvan zijn de publiekstribunes en in de hoeken van de zaal zijn stellages gebouwd, die verschillende woningen voorstellen. Zo zijn ook echt alle verhuizingen van de familie te zien, waarbij de nodige spullen achterblijven en verloren gaan. Dat geeft een mooi beeld; de speelvloer raakt steeds voller, zoals ook de personages steeds voller raken.

Broederliefde
De escapades van Simone en Nadia nemen zoveel ruimte in beslag, dat er bijna geen plaats meer is voor de overige broers. Hun karakters komen dan ook niet goed uit de verf. Vooral de jongste broers delven het onderspit. De rollen worden ook nog eens gespeeld door twee acteurs met een Vlaams accent, die daardoor af en toe onverstaanbaar zijn. Hun spel maakt gelukkig veel goed. Maar net op het moment dat je wat dichter bij ze komt en sympathie gaat voelen, klinkt er een soort alarm en is de voorstelling ten einde. Als publiek heb je dat niet door; je merkt pas dat het afgelopen is als alle spelers opkomen en gaan buigen. Een bizarre ervaring. Maar aan de andere kant misschien juist wel heel mooi, want terwijl je de zaal uitscharrelt, blijf je nadenken over Rocco. En over zijn broers, omdat je zo graag wilt weten hoe het met hen is afgelopen.