| Artikel |
Noorderzon 2011
Noorderzon is weer van start gegaan. Het publiek heeft zich niet laten weerhouden door het miezerige weer en staan in groten getale rondom het muziekpodium waar de aanstekelijke Noorse band Kakkmaddafakka speelt. Een paar kinderen die zich eerder vandaag konden vermaken met het jeugdprogramma springen nog rond en een ouder echtpaar slaat glimlachend en onbewust met de heupen swingend de boel gade, alle leeftijden hier tussenin zijn vertegenwoordigd.
Copyright Gregory Kozatek Noorderzon Performing Arts Festival Groningen is een festival waar alle mogelijk denkbare kunstdisciplines te vinden zijn. Theater, dans, mime, cabaret, circus en muziek -waarvan een groot deel concerten gratis- maar ook beeldende kunst, literatuur, film en audiovisuele kunst zijn te vinden. Dan is er nog ‘Jonge Gasten’ een speciaal programma voor kinderen en een keur aan eet- en drink tentjes voor de inwendige mens. Voor elk wat wils. Het festival speelt zich af in het vrij toegankelijke Noorderplantsoen waar de vele tenten, podia, kraampjes en containers –waar jonge kunstenaars minivoorstellingen geven- zich uitstrekken over het park. Ook zonder één van de (betaalde) voorstellingen te bezoeken is het prima toeven en is er genoeg te zien. Naast het plantsoen is er nog een handvol speellocaties in de binnenstad van Groningen, zoals het Grand Theatre op de Grote Markt waar de voorstelling ‘69 S.’ van het Amerikaanse gezelschap Phantom Limb Company als een van de eersten de spits afbijt. Andere namen in het hoofdprogramma zijn bijvoorbeeld het gezelschap Gob Squad of de Russische Baryshnikov Arts Center met regisseur Dmitry Krymov. Naast de vele internationale namen uit alle windstreken zet ook het noorden van Nederland zichzelf op de kaart met bijvoorbeeld voorstellingen van locatietheatergezelschap PeerGroup en choreografen collectief Random Collision.
Donderdag 19 augustus
69 S. [Phantom Limb Company]
Als je denkt dat poppen niet tot leven kunnen komen heb je het mis. Zoals een personage uit een roman je helemaal in beslag kan nemen, terwijl deze toch alleen in inkt bestaat, kan een levenloze pop aan draadjes je meenemen in zijn emoties. Dat is misschien wel het meest indrukwekkend aan deze voorstelling; er gebeurt zo weinig met de poppen en toch wordt men niet afgeleid door de poppenspelers die in grote witte gewaden op stelten over het podium manoeuvreren. Op een goed moment meen je zelfs de gezichtsuitdrukkingen van die figuurtjes te zien veranderen, terwijl ze toch echt gestileerd zijn in één enkele uitdrukking.
Copyright Phantom Limb Company ‘69 S.’ is een coproductie van Noorderzon, Grand Theatre en het NNT en is geproduceerd in Groningen waar ook de kostuums en een deel van het decor zijn vervaardigd. Vier jaar lang werkte het Amerikaanse gezelschap Phantom Limb Company met tussenpozen aan de totstandkoming van de voorstelling waarin naast poppentheater ook videoprojectie, muziek en dans zit verweven. Het gezelschap heeft zich laten inspireren door het verhaal van Sir Ernest Shackleton (1874-1922), een van de eerste poolreizigers. ‘69 S.’ slaat op de breedtegraad waarop het schip van Shackleton in 1914 zonk. Hij heeft de Zuidpool nooit weten te bereiken maar in plaats daarvan koos hij er voor om zichzelf en zijn mannen in veiligheid te brengen. Deze heroïsche daad wilden de theatermakers overbrengen met deze voorstelling. De boodschap -wat voor keuzes maakt men in tijden van crisis, kiest men in het eigenbelang of dat van het collectief? - komt niet goed uit de verf. Hoewel het poppenspel blijft verwonderen door de prachtige, tot in detail levensechte kostuums en de subtiele hoofdbewegingen waardoor specifieke emoties als heel vanzelfsprekend tot uitdrukken komen, wordt het bovenbeschreven verhaal er niet duidelijk mee.
Ondanks dat het benauwd is in de uitverkochte zaal draagt de videoprojectie op vloer en muren en de muziek/soundscapes (Kronos Quartet) wel bij aan een zogenaamde poolbeleving, compleet met krakende ijsschotsen en glinsterende sneeuw. De dans hangt er daarentegen als vierde discipline weer enigszins nietszeggend bij en gaat niet, zoals dat beter bij de video en muziek is gelukt, op in het geheel. Toch is het publiek enthousiast. Er zijn paden betreden die nog niet betreden zijn, naar eigen zeggen de belangrijkste taak van Noorderzon, en dat is gelukt.
Vrijdag 19 augustus
El pasado es un animal grotesco [Mariano Pensotti]
Een ronddraaiend podium met vier verschillende speelvlakken, vier acteurs en eindeloos veel alledaagse en minder alledaagse verhalen. Dat zijn de ingrediënten van ‘El pasado es un animal grotesco’, een toneelvoorstelling van de Argentijnse theatermaker Mariano Pensotti.
Copyright Matias Sendon Het decor start zijn rotatie aan het begin van de voorstelling en stopt pas twee uur, en misschien wel honderd scènes, later. Doordat de ronddraaiende schijf in vier parten is verdeeld komt er steeds een ander decor op de voorgrond en met de toneelwisselingen tussendoor zijn dat telkens weer verschillende taferelen. De kijker krijgt op deze manier dus veel op z’n bordje en komt feitelijk, met al deze alledaagse beslommeringen, ook weer helemaal niets te weten, net zoals de personages zelf. 1999-2009, tien jaar tussen hun 25ste en 35ste levensjaar zijn alweer verstreken, en wat is er veranderd? Dat vraagt één van de personages zich vol zelfverwijt af. Na jaren van worsteling om ‘iemand’ te worden is ze nog steeds niemand, ze moet weer van nul af aan beginnen, opnieuw een verhaal vertellen om haar leven betekenis te geven. Confronterend, die waarheid dat onze identiteit bestaat bij gratie van het verhaal wat we er zelf omheen bouwen.
Met deze voorstelling kijken we recht in de spiegel. Er rollen zich hier levens uit van onbekenden in de metropool Buenos Aires. De talloze ingezoomde kleine flarden van die levens lijken die vreemden al snel vertrouwd te maken, we vereenzelvigen ons met hen. Doordat alle scènetjes worden becommentarieerd door één van de medespelers zien we niet alleen de handeling maar gaan we ook mee in de gedachten van de personages; hoe zij zich bijvoorbeeld een houding proberen aan te meten tijdens een gesprek met een ander, of hoe zij over die ander op dat moment écht denken. Deze zogenaamde voice over, die continue de situaties als het ware ondertiteld, geeft de schijnbaar onbeduidende taferelen diepte en maakt de nare momenten soms ook bijzonder komisch. Zo nu en dan wordt deze begeleidende uitleg gegeven door de persoon die zelf in de scène speelt, als een soort ‘denkwolkje’ naast zijn gewone tekst. Het maakt de scènes complex en vol van informatie. De voorstelling davert als een trein aan je voorbij. Het is een razendsnel, dynamisch spel tussen dialogen, beelden, hoofdfiguren, bijfiguren en gedachten in honderd en één settings. Een leven als grotesc dier…
Maandag 22 augustus
Bestiale Improvviso [Santasangre]
Rommelen, suizen, trillen, bonken, sissen, schokken, rollen, dreunen, zoemen en grommen. De voorstelling is één grote beleving. Dat de drie dansers bij de records worden vermeld achter ‘lichaam’ zegt genoeg over de kijk van Santasangre op theater. Wat zij maken is, in dit geval, net zo goed een geluid- of beeldervaring als een dansvoorstelling. Ze zijn niet in één hokje te stoppen.
Het gezelschap heeft zich voor deze voorstelling laten inspireren door de bijzondere maar angstaanjagende kracht van de natuur. Vijftig minuten lang bevindt het publiek zich in een cocon van beeld en geluid. De klanken gaan door merg en been, alsof alles, inclusief de toeschouwers, erdoor wordt opgeslokt. De heftige en alsmaar doorgaande intensiteit die vanaf het podium de zaal in stormt, geeft een nietig, hulpeloos en klein gevoel. Het enige wat men kan doen is zitten, toekijken en alles over zich heen laten komen. De onstuimige energie komt trouwens zeker niet alleen door de grauwende geluidsboxen die je borstkas doen schudden, ook de belichting die door het witte decor de zaal in wordt gelanceerd, heeft een hypnotiserend effect en houdt de kijker gevangen. De bewegingen van de dansers op het podium lijken te zijn aangesloten op dat licht en geluid. Hun lichamen worden bewogen door het gerommel en geflits. Zonder eigen wil worden ze aangedreven door de onstuimige dynamiek waarin we ons bevinden. De strakke kostuums die de rug onbedekt laat, benadrukt nog eens hun naaktheid. De bewegingen zijn schokkerig en soms razendsnel alsof dat lichaam wordt bestuurd door een andere, hogere kracht. Het verbeeldt mooi hoe nietig en arbitrair het individu is in de woelige naaktheid van de natuur.
Als de voorstelling ten einde loopt, dringt het geroezemoes van het festivalterrein weer door het tentzeil heen en brengt ons terug tot de werkelijkheid. Het verwachte enthousiasme voor de totaal uitverkochte voorstelling blijft met een lauw applausje uit. Maar deze gereserveerdheid kan ook de verdwaasdheid zijn die het spektakel achterlaat. Het schouwspel slokte de zaal ongemerkt op en spuwt het publiek, als in een soort pretparkattractie, aan het einde weer uit.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|