De Britse toneelschrijver Harold Pinter is dol op het gebruik van halve zinnen, pauzes en onlogische vragen en antwoorden. Pinter laat je binnen in een wereld, zijn wereld, die lastig te doorgronden is. Dat zorgt ervoor dat je aan het eind van zijn toneelstuk 'Niemandsland' eigenlijk nog niet zo goed weet waar je net naar hebt zitten kijken en wie je serieus moet nemen. Tientallen vragen in je hoofd smeken om een antwoord. Hoe frustrerend! Of toch niet?
Fascinerend is 'Niemandsland' in ieder geval wel. Niet in de laatste plaats omdat de zinnen die worden uitgesproken zijn doorspekt met symboliek. En als je even je ogen dichtdoet en luistert naar de vaak poëtische zinnen, word je meegenomen naar een andere wereld. Een literair genot om naar te luisteren. Maar de acteurs weten ook zeker je aandacht vast te houden. Hun houding en manier van kijken zegt soms meer dan woorden.
Dag Landré
'Niemandsland' draait voornamelijk om gesprekken tussen twee oude mannen. Spooner is er één van en wordt gespeeld door Lou Landré. Het is zijn laatste stuk, want na veertig jaar theater houdt Landré het voor gezien. Een gemis voor het Nationale Toneel, want deze man heeft heel wat in zijn mars. Nadat hij vorig seizoen al schitterde in 'Poker', haalt hij nu ook weer het beste uit de kast. Wat een ongelooflijk onplezierig mannetje weet hij hier neer te zetten. Hoe hij bepaalde zinnen weet uit te spreken, bezorgt je kippenvel. Maar er kan ook om hem gelachen worden als hij als een bezetene een champagneontbijt verorberd. Landré weet hoe het moet.
Maar dan nog even terug naar het verhaal. Waar de twee mannen elkaar van kennen, of ze vreemden zijn of vrienden is onduidelijk. Terwijl de flessen drank steeds leger raken, wordt het gesprek tussen beide heren steeds grimmiger. En dan zijn er ook nog twee 'bedienden'. Bij hun rol kunnen ook vraagtekens worden gezet. Wat Pinter precies bedoelt met 'Niemandsland' is vaag. De schrijver in kwestie zwijgt in alle talen.
Vaagheid
Het Nationale Toneel zou lef hebben getoond als ze hun eigen interpretatie hadden gebracht. Voor een deel hebben ze dat ook wel gedaan, maar de onduidelijkheid blijft. Vragen worden nog steeds opgeroepen en niet beantwoord. Precies zoals Pinter het heeft bedoeld. De nadruk ligt op de teksten, daardoor komt het stuk in het begin langzaam op gang en door de vaagheid is twee uur wellicht iets aan de lange kant.
Regisseur Antoine Uitdehaag heeft wel z'n best gedaan er iets moois van te maken en de juiste toon te vinden. Zelfs met een tikje humor. Want dit stuk is gewoon niet gemakkelijk om te brengen. Probeer maar eens een acteur zo ver te krijgen in dit onduidelijke stuk te stappen. Maar met de juiste acteurs (Carol Linssen, Lou Landré, Hajo Bruins en Peter Bolhuis) is het geheel toch fascinerend. Antwoorden kun je ook zelf bedenken natuurlijk. Laat je gedachten de vrije loop. Maar als je echt niet met onbeantwoorde vragen om kan gaan, is het verstandig deze voorstelling links te laten liggen.
