Theaterjournaal hoofdpagina
Artikel

Nederlands Theater Festival 2011


Traditiegetrouw start het nieuwe theaterseizoen met het Theater Festival (TF). Van 1 tot en met 11 september 2011 ademt Amsterdam theater en zijn de theaters rondom het Leidseplein open om het Nederlandse theater te vieren. Het festival vindt plaats in de Stadsschouwburg Amsterdam, het DeLaMartheater, Theater Bellevue en Jeugtheater de Krakeling. Tijdens het festival krijgt het publiek de kans om de beste voorstellingen van het voorgaande seizoen te bekijken en worden de belangrijkste theaterprijzen uitgedeeld tijdens een feestelijke slotgala. Het Fringe Festival speelt zich gelijktijdig af met het Theaterfestival, op verrassende en onverwachte plekken in de stad. Op het Fringe staan voorstellingen geprogrammeerd van jonge, vaak onbekende, theatermakers die de kans krijgen hun voorstelling te spelen.

Oumi [Bellevue Lunchtheater / Maria Goos]
Nederlands Theater Festival 2011
Copyright Ben van Duin
Nasrdin Dchar kruipt in van zijn moeder Habiba (bijnaam Oumi) en vertelt haar levensgeschiedenis. Hij vertelt over haar ontmoeting met zijn vader bij de waterput in het bergdorp Touasitte, hoe ze hem achterna reisde naar Nederland. En over Steenbergen, het dorp waar ze kwamen te wonen en over de kinderen die werden geboren en waarvan er een acteur werd.

Dchar is een geboren verhalenverteller, als in de traditie van al Haqla; de verhalenvertellers op Marokkaanse pleinen die honderden belangstellenden weten te boeien met het vertellen van volksverhalen. Moeiteloos weet Dchar de emoties van zijn moeder te vertolken en haar karakter in scherpe, maar fijne penseelstreken tot leven te brengen. In zijn ontroerende monoloog klinkt liefde en respect door, maar ook veel vragen en onwetendheid. Dchar gaat in ‘Oumi’ op zoek naar zijn moeder.

Evenals de voorstelling ‘Family’81’ van Marjolijn van Heemstra maakt ‘Oumi’ deel uit van de ‘Director’s Choice’, een speciale categorie voorstellingen die festivaldirecteur Jeffrey Meulman selecteerde voor het Theaterfestival. Beide voorstellingen dragen het keurmerk egodocument; monologen van acteurs die hun levensverhaal vertellen verpakt in theatervorm.

Schrijver Maria Goos schreef de tekst voor Dchar nadat hij Goos had medegedeeld dat hij niet de rol van Mohammed kon spelen in haar vierluik ‘De geschiedenis van de familie Avenier’. De gewetenswroeging die gepaard ging een slechte en stelende Marokkaan te spelen leidde bij hem tot een persoonlijk conflict. Gelukkig maar, zou je bijna zeggen anders was de voorstelling ‘Oumi’ nooit tot stand gekomen. En dat zou zonde zijn geweest, want ‘Oumi’ is ontroerend, ontwapenend, oprecht en schittert in al haar eenvoud. Dchar raakt de juiste toon en vertelt met het verhaal van zijn moeder een verhaal over een hele generatie vrouwen die naar Nederland is gekomen. En waar we eigenlijk veel te weinig over weten.
(Gezien op 6 september)


Al mijn zonen [TA2 / Toneelschuurproducties]
In de stromende regen grijpt Chris zijn vader naar de keel, als langzaam ook voor hem het mysterie lijkt te ontrafelen. Het gevecht tussen vader en zoon is aangrijpend. Heeft het bedrijf van zijn vader verkeerde vliegtuigonderdelen geleverd aan het leger? En is zijn vader hierdoor in feite schuldig aan de dood van zijn broer Larry? De zoon heeft zijn vader tot het bittere einde verdedigd en deed beschuldigingen af als onzin. Het rotsvaste vertrouwen brokkelt gestaag af totdat er niets over blijft dan wat zwarte aarde. Gitzwarte aarde die gelijk staat aan de dood.

Nederlands Theater Festival 2011
Copyright Sanne Peper
Toneelgroep Amsterdam maakte vorig seizoen in samenwerking met Toneelschuur Producties het luid bejubelde ‘Al mijn zonen’, het toneelstuk over schuld en oorlog van Arthur Miller. Kenmerkend voor de toneelstukken van Miller is de vraag naar de verantwoordelijkheid van het individu ten opzichte van de maatschappij en naar het probleem van het naleven van idealen in het licht van een maar al te weerbarstige, dagelijkse werkelijkheid. In ‘Al mijn zonen’ is de maatschappij doordrenkt van duisternis, oorlog en wanhoop. Een enkel lichtpuntje is de persoonlijke strijd voor rechtvaardigheid van zoon Chris. Maar op het moment dat de gruwelijkheden van zijn vader aan het licht komen, is ook hij te zwak om zijn vader hiervoor te laten boeten.

De kracht van de Miller zit hem in de scherpe, puntige tekst die prachtig tot uiting komt in de schitterende en snelle enscenering van regisseur Thibaud Delpeut. In zijn benadering is volop ruimte voor psychologische oorlogsvoering tussen de personages. Roeland Fernhout excelleert in de rol van Chris en de scènes met zijn vader Joe (Fred Goessens) zijn om in te lijsten. De snelle montage waarmee de scènes elkaar opvolgen zorgen voor een thrillerachtig gevoel, waarbij je constant naar het puntje van de stoel schuift. Deze spanning houdt tot aan het einde aan, totdat met in een daverend slot alles verloren gaat. Geen leven, geen hoop, maar wel een pracht van een voorstelling.
(Gezien op 4 september)


Family ‘81 [Frascati Producties / Marjolijn van Heemstra]
De voorstelling ‘Family ‘81’ van theatermaker Marjolijn van Heemstra is deel van een drieluik waarin zij op zoek gaat naar identiteit en gezamenlijke waarden. De bejubelde voorstelling is de director’s choice op het Nederlands Theater Festival en is bovendien geselecteerd voor de Blind Date serie van het Theaterinstituut.

Nederlands Theater Festival 2011
Copyright Anna van Kooij
Met grootse armgebaren en vol passie staat Marjolijn van Heemstra op het toneel. Ze vertelt over het schoolplein in Rotterdam waar ze als kind ‘Apartheidje’ speelde. In de pauze mocht de enige donkere jongen van de klas Nelson Mandela spelen en de rest (de blanke kinderen) liepen juichend achter hem aan. Deze anekdote is een van de velen die Van Heemstra inzet tijdens haar voorstelling ‘Family ‘81’ en tekent de maatschappelijke betrokkenheid en engagement van de maker. Bovendien is het verhaal van Mandela, van zijn gevangenschap tot zijn presidentschap, een duidelijk markeringspunt van de jaren negentig en daarmee vormt zijn verhaal het beginpunt van de voorstelling.

“Mensen zijn meer kinderen van hun tijd, dan kinderen van hun ouders”. Deze quote van historicus Marc Bloch zette Marjolijn van Heemstra er toe aan om te onderzoeken hoe en in welke mate zij in verbinding staat met generatiegenoten overal ter wereld. Na flink wat research vindt ze drie mensen die ook op haar geboortedag geboren worden: Ntando, een donkere Zuid-Afrikaanse uit Durban, Suad uit Beirut en Satchit uit Mumbai. Om er achter te komen wat hen bindt gaat ze bij hen op bezoek en komen ze tot vijf gemeenschappelijke herinneringen die de wereld hebben vormgegeven tijdens hun overgangsjaren van puber tot volwassene.

De opzet van Van Heemstra leidt tot een intieme collage van gezamenlijke herinneren van jonge mensen over de hele wereld. In een zeer persoonlijk relaas vertelt Van Heemstra een warm en ontwapenende zoektocht naar een gemene deler. Die vindt ze slechts gedeeltelijk. Waarden als gelijkheid, solidariteit en integratie worden door allen gedeeld. Maar bovenal gaat deze voorstelling over hoop, hoop hoe we de wereld beter kunnen maken met elkaar. Van Heemstra weet haar zoektocht prachtig te vervlechten tot een samenhangende en liefdevolle voorstelling, mooi voorzien van begeleidende beelden en geluid.
(Gezien op 3 september)


Sartre zegt sorry [Het Nationale Toneel / Laura van Dolron]
Nederlands Theater Festival 2011
Copyright Jochem Jurgens
Sartre en Van Dolron bewegen in een grote ruimte. De ruimte is klinisch en geordend en wordt vormgegeven door abstracte lijnen. Zo moet het brein van de grote filosoof Jean-Paul Sartre er van binnen uit hebben gezien. Ver weggestopt achter in de rechterhoek van het toneel staat een eettafel met daarop bloemen, boeken, een kan water en penselen. Het is een rommelige tafel, maar duidelijk is dat daar wordt geleefd. Een groter contrast tussen deze kale leegte en de levendige chaos is haast niet denkbaar. Deze tegenstelling symboliseert op krachtige wijze de verschillen tussen Sartre en Van Dolron.

De idealist Laura van Dolron gaat in bijna anderhalf uur het gevecht aan met het nihilistische gedachtegoed van de existentialistische filosoof Jean-Paul Sartre (prachtig cynisch gespeeld door Steve Aernouts). Sartre is voor deze gelegenheid even uit het graf herrezen en luistert met een geïnteresseerd oor naar de jonge vrouw uit de eenentwintigste eeuw die tegen hem van leer trekt. Van Dolron meent namelijk dat het levensgeluk van de huidige generatie veertigers in de weg wordt gestaan door een loodzware last die hen is opgelegd door de voorgaande generatie dat werd geïnspireerd door de ideeën van Sartre. De last die Van Dolron voelt, is verantwoordelijkheidsgevoel, dat een verlammende uitwerking heeft op haar en haar hele generatie. Sartre hoort het gelaten aan en weet zich geen raad met de gedachten van deze jonge vrouw.

‘Sartre zegt sorry’ is een prachtig en intiem portret met een niet mis te verstane portie maatschappijkritiek, met veel herkenbare elementen. Laura van Dolron had met haar geestige, eerlijke en openhartige aanpak de plank geweldig mis kunnen slaan. Maar het tegenovergestelde is het geval. Met een bijzonder sympathieke en ontwapende houding maakt Van Dolron gehakt van haar generatiegenoten die struikelend van hun koffieafspraak, yogasessie, zonnebankbezoek en tai chi hun dag doorkomen omdat ze zichzelf even moeten verwennen voor hun drukke bestaan (maar wordt dat drukke bestaan niet juist mede vormgegeven door al die bezoekjes om maar ergens te kunnen ontspannen?). Het vermogen om verbinding met de ander, maar ook met onszelf aan te gaan, zijn we compleet verloren meent zij. En die verbinding gaat Van Dolron op het toneel zonder meer aan; met zichzelf, door haar zwakheden, dromen en wensen te benoemen, maar ook met het publiek. Dat ze een moeilijke band heeft met haar moeder wordt ons al snel duidelijk en resoneert in het uiteindelijke sorry van Sartre ook wel de verontschuldiging van haar moeder.
(Gezien op 2 september)





Artikel informatie
Redacteur: Chris Belloni [www.belloni-concepts.nl]
Speelperiode: tot en met 11-09-2011
Website:http://www.tf.nl/

Artikelen Theaterjournaal RSS
meer artikelen...
Advertentie
redacteuren
gezocht
In première
18-05 Hoer
19-05 HaRT
19-05 Madama Butterfly
24-05 Delft Fringe 2012
24-05 Als je mij maar nooit vergeet
25-05 Fries StraatFestival 2012
25-05 Operadagen Rotterdam 2012
Nieuws
meer nieuws...
Advertenties