Theaterjournaal hoofdpagina
Artikel

Narciss [Bellevue Lunchtheater]

Regie: Gerardjan Rijnders. TONEEL

Narciss
Copyright Ben van Duin
Kathenka Woudenberg komt uit een “foute” familie. Grootvader Hendrik Jan Woudenberg was lid van de Tweede Kamer, vooraanstaand NSB’er en redacteur van het NSB-blad ‘Volk en Vaderland’. Haar vader is lid geweest van de Hitler Jugend; haar oom, de vader van Helmert Woudenberg, is als SS’er gesneuveld aan het Oostfront. Helmert heeft in 2004 samen met Ischa Meijer een theatervoorstelling gemaakt over zijn achtergrond en familie. Kathenkas vader Dick, ook acteur, is in de jaren zestig al met zijn verleden in de publiciteit getreden in interviews met Bibeb en Ischa Meijer. Verleden jaar nog is hij in een tv-programma van de IKON komen praten.

Ondanks die openheid is het verleden bij Kathenka blijven wringen. De langdurige gevangenisstraf die haar grootvader werd opgelegd en de mishandelingen die haar vader onderging in onder andere Bergen Belsen (“toen waren alle Joden al weg”). Vernederende feiten, in de familie onbespreekbaar. Haar vaders zuster die gemarteld werd, die haar meisjesnaam (dezelfde als die van Kathenka) liever verborgen hield en op wiens crematie niet mocht worden gesproken uit angst voor ontmaskering. Woudenberg heeft haar verhaal opgeschreven, aan Gerardjan Rijnders gestuurd en die heeft er een theatertekst van gemaakt: “80% (auto)biografisch en 100% verzonnen”.

Dialoog
Het stuk is een monoloog, of liever een dialoog tussen Kathenka en zichzelf. Of is het tussen haar en haar vader? Of haar moeder? Dat is niet steeds duidelijk. Vader was niet alleen fout in de oorlog, hij was ook homo. Ze ziet hem op zijn knieën zitten voor dezelfde jongen met wie haar moeder ook naar bed was geweest. En er is de beroemde schrijver op wie haar moeder gek was. Hij had twee dochtertjes, zo verschrikkelijk verwend, “over een hele manege getild” waren ze – wordt er hier over Harry Mulisch gepraat?

Therapeutisch
Narciss
Copyright Ben van Duin
Woudenberg heeft over de jaren heen veel opgekropt en er moet heel veel verwerkt worden. Zelf noemt ze haar voorstelling “therapeutisch – in de zin van opluchting”. Haar verhaal klinkt als dat van veel tweede generatie oorlogsslachtoffers: opoffering omdat de ouders zoveel hebben meegemaakt en zij niets. Zij is op een rustige manier woedend, maar het is niet duidelijk op wie, op haar familie, haar vader, grootvader, hun stomme keuzes? Op de vernederende behandeling die haar familie na de oorlog onderging? Op het leven?

Oorlogsheld
Saillant detail is dat Rijnders vader juist een soort oorlogsheld was, een piloot die voor zijn verdiensten in de Tweede Wereldoorlog de Militaire Willemsorde heeft ontvangen. Daar wordt helaas niets over gezegd in de tekst. Logisch want het gaat hier om het verhaal van Woudenberg, maar jammer is het wel. Een dergelijke tegenstelling en Woudenbergs gedachten daarover hadden vuurwerk kunnen opleveren.

Want dat ontbreekt. Hoe authentiek de tekst ook is en hoe gerechtvaardigd Woudenbergs wens iets te doen met haar verleden, zoals het stuk nu wordt gebracht is het vrij saai. Er is een mooi decor: een metalen constructie met allerlei papiertjes er in gestoken, die doet denken aan de Klaagmuur. Maar de wijze waarop ze speelt, haar stemgebruik en haar constant achter een bureau zitten, maakt het geheel vlak, ondanks een lied zo nu en dan. In een onlangs uitgezonden tv-documentaire, ‘Hitler’s Children’, vertelden nazaten van mensen als Hermann Göring en Rudolf Hess hoe ze zich schaamden. Görings nicht en haar broer hadden zich zelfs laten steriliseren opdat de familie maar zou uitsterven. Misschien zijn dergelijke radicale standpunten en besluiten erg moeilijk als je vader nog leeft. En je, ondanks zijn foute keuzes die eigenlijk te vergoelijken zijn omdat hij zo jong was en niet beter wist, heel veel van hem houdt.







Artikel informatie
Redacteur: Emilia Nova
Gezien: 23-05-2012 in Theater Bellevue in Amsterdam
Speelperiode: tot en met 04-05-2013
Cast:
  • Kathenka Woudenberg
meer...
Tekst:
  • Gerardjan Rijnders
meer...
Meer artikelen van deze toneelgroep: meer...

Artikelen Theaterjournaal RSS
meer artikelen...
Advertentie
redacteuren
gezocht
In première
23-05 Vastgoed BV
24-05 Fries StraatFestival 2013
25-05 Aladdin
25-05 Operadagen Rotterdam 2013
28-05 Stormvogels
28-05 Moby Dick - Het Concert
30-05 Theaterfestival Roestige Planken 2013
meer premières...
Nieuws
meer nieuws...
Advertenties
Theaterjournaal.nl plaatst cookies van Facebook/Twitter/Google/LinkedIn (lees meer). Hiervoor hebben wij uw toestemming nodig: toestaan / weigeren.