| Artikel |
Regie: Marien Jongewaard.
TONEEL
Copyright Ben van Duin Voor menig toneelschrijver vormt de recente Nederlandse geschiedenis een dankbare inspiratiebron. Zo zijn er in de afgelopen jaren al stukken over de dood van Pim Fortuyn, Theo van Gogh en Maja Bradaric verschenen. Een voorstelling over de zaak Natalee Holloway kon dan ook niet uitblijven. Enig voorzichtigheid is hierbij gewenst. Tot op de dag van vandaag is niet duidelijk wat zich precies op 30 mei 2005 op het strand van Aruba heeft afgespeeld. De ene hoofdrolspeler (Natalee Holloway) kan de gebeurtenis (nog) niet navertellen, terwijl de ander (Joran van der Sloot) een pathologisch leugenaar blijkt te zijn.
Het hoeft geen betoog dat juist deze sluier van mysterie een trigger is voor de fantasie. Schrijver Rob de Graaf ging als één van de eersten voor de bijl en schreef een reconstructie van wat er mogelijk op die avond tussen Joran en Natalee is gebeurd; ‘Met Joran aan Zee’. Om te voorkomen dat zijn stuk net als de voorstelling over de Deventer moordzaak vanwege teveel negatieve publiciteit niet door kan gaan, wordt de toeschouwer aan alle kanten duidelijk gemaakt dat het hier fictie betreft. Zo staat het woord ‘fictief’ in grote letters op de muur geschreven, is de vloer bezaaid met pagina’s uit het script, oogt het decor als een bouwkeet en praten de personages nooit met elkaar maar altijd langs elkaar heen.
Innerlijke tweestrijd
Copyright Ben van Duin Ook de keuzes die Rob de Graaf in zijn verhaal maakt tonen aan dat hij zeker niet in de voetsporen van Peter R. de Vries heeft willen treden. Integendeel: zijn weergave heeft weinig met de werkelijkheid te maken. Je zou zelfs kunnen zeggen dat hij hierin soms iets te ver gaat.
In De Graafs visie is Joran, gespeeld door Wouter Zweers, een intellectuele player die uit minachting voor zijn oliedomme omgeving de meest gruwelijke daden begaat. Natalee, gespeeld door Sanne Vogel, is een naïef moederskindje dat haar doodsaaie rijkeluisbestaan probeert op te leuken met een spannend avontuurtje. Iets wat zij uiteindelijk met de dood moet bekopen.
Als extraatje is Beth Holloway, de moeder van Natalee, aan het scenario toegevoegd. Ooit is ze verkracht en daaruit is Natalee voortgekomen. De haat-liefdeverhouding die ze hierdoor met haar dochter heeft zorgen voor een innerlijke tweestrijd waar ze niet goed mee om kan gaan.
Wiebelende stiletto-hakken
De geschiedenis wordt als een evaluatie gebracht. Natalee keert na haar dood terug naar de plaats waar de misdaad heeft plaatsgevonden. Vanaf die plek beschrijft zij haar versie van het gebeuren. Jorans relaas begint in zijn kindertijd, wanneer hij na het lezen van Nietzsche leert dat in deze wereld alleen het recht van de sterkste geldt. Een categorie waar hij zichzelf voor het gemak toe rekent.
Copyright Ben van Duin Beide hoofdrolspelers vertellen hun verhaal los van elkaar in een microfoon, waarbij zij zich rechtstreeks tot de toeschouwer richten. Zweers excelleert hierbij vooral in het begin van de voorstelling, wanneer hij niet alleen fysiek in de voetsporen van Joran treedt maar ook in zijn stemgebruik. Later verliest hij dit accent helaas weer.
Sanne Vogel blijft wel van begin tot het eind de perfect gecaste Natalee. Met haar knalrode, betraande ogen, bibberende stemmetje, opengescheurde jurk en wiebelende stiletto-hakken kan er geen twijfel over bestaan. Hier staat een labiele persoonlijkheid die haar eigen krachten gruwelijk overschat.
Toch haalt het spel van de twee jonkies het niet bij het vakwerk van veteraan Marjon Brandsma. Zij zet Beth neer als een in en in verdrietige vrouw, die zichzelf als “een gerestaureerde ruïne” beschouwd door alle gruwelijkheden die ze heeft meegemaakt. Gezeten aan een tafel vertelt zij de toeschouwer verbitterd haar levensgeschiedenis. Het ene moment grommend, het andere moment verkrampt van verdriet.
Afleidend intermezzo
Grote vraag blijft niettemin wat “mammie" in dit toneelstuk doet. Natuurlijk, Marjon Brandsma brengt de rol van Beth Holloway overtuigend. En in de nasleep van die fatale 30e mei was zij een belangrijke factor. Beths verhandelingen over haar dubbelhartige band met het moederschap en haar eigen aftakelende uiterlijk voegen echter niets aan het scenario van deze voorstelling toe. Hoogstens kunnen ze dienen als (afleidende) intermezzo tussen de monologen van Zweers en Vogel door.
‘Met Joran aan Zee’ is een dappere poging om één van de meest spraakmakende politiezaken uit de afgelopen jaren in een toneelstuk te vatten. De fantasievolle benadering die hiervoor is gekozen valt te prijzen. Alleen hadden iets minder experiment en iets meer structuur het stuk geen kwaad gedaan.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|