Medea [Noord Nederlands Toneel]

Het Noord Nederlands Toneel heeft een nieuw artistiek leider. En dat zullen we weten ook. Met veel bombarie wordt ‘Medea’ gepresenteerd, onder leiding van Ola Mafaalani die het stokje heeft overgenomen van Koos Terpstra. De toneelgroep heeft niet alleen een nieuwe leider, maar ook een compleet nieuwe cast. En ze hebben thuisbasis de Machinefabriek ingeruild voor de Stadsschouwburg. Genoeg uitdagingen voor Mafaalani dus.

De mythe van de Griekse tragediedichter Euripedes is waarschijnlijk bekend: een tovenares geeft haar geliefde Jason bovenmenselijke krachten, waarop hij het Gulden Vlies bemachtigd om daarmee koning van Griekenland te worden. Hij en Medea trouwen en krijgen twee zoons. Na tien jaar wordt hij verliefd op Glauke, prinses van Korinthië. Hij trouwt met haar en Medea neemt wraak door Glauke, Glaukes vader koning Kreon en Medea’s eigen twee zoontjes te vermoorden. In de voorstelling van Mafaalani zijn de beweegredenen van Medea iets anders dan in de originele versie: ze moordt om haar kinderen te behoeden voor een nare toekomst.

Moderne vertolking
Zoals vele Griekse tragedies, wordt ook Medea door het NNT vertaald naar de moderne tijd, zoals ze dit eerder ook deden met Sophocles’ Ajax. In ellenlange monologen wordt gerept van Amy Winehouse, de multiculturele samenleving (“Jullie hebben die Marokkanen gewoon nodig!”) en huidige tragedies die vergelijkbaar zijn met het verhaal van Medea. Mafaalani kiest ervoor om bepaalde mensen een rol te laten vertolken die zij in het echte leven ook beoefenen: Noraly Beijer leest nieuwsberichten voor over vrouwen die hun kinderen vermoorden en Max van den Berg, Commissaris van de Koningin te Groningen, is (voor de openingsweek) gecast als koning Kreon. Een bijzondere keuze, die krachtiger had kunnen zijn dan het nu uitpakt. Beide “acteurs” lijken niet goed voorbereid en daardoor niet echt op hun plek te zijn.

Nieuw talent?
Het verhaal is bewerkt door Ko van den Bosch (voorheen Alex d’Electrique). Hij heeft in eerdere producties ook met zijn eega Mafaalani samengewerkt, waaronder 'A Clockwork Orange'. Zijn stijl van zwartgallige en raadselachtige teksten in een apocalyptisch toneelbeeld heeft hij meegenomen naar Groningen. Evenals actrice Malou Gorter. Zij is Medea, of althans, probeert dat te zijn. Geen enkel moment weet zij te overtuigen als wraakzuchtige, maar liefhebbende feeks die erop uit is om haar man Jason (Merijn de Jong) te kwellen. Lichtpuntje is de Vlaamse Peter Vandemeulebroecke, die als een hyperactieve clown over het toneel stuitert als oppas van Medea’s kinderen. Zijn sterke punt is zijn gevoel voor de juiste dramatiek op het juiste moment. Ook nieuwkomer De Jong (eveneens een bekende van Van den Bosch en Mafaalani) doet het goed als ontrouwe echtgenoot. Het spijtige aan het gehele stuk is, dat met name Gorter aan het woord en in beeld is en weinig ruimte overlaat voor de bijspelers. 

Medea Buiten
De mix van de stijl van Van den Bosch, de te grote nadruk op de thematiek van moeder als moordenares en de kennelijk lukraak gekozen acteurs, mondt uit in een rommelig aandoende voorstelling die niet weet te beklijven. Van den Bosch heeft echter nog iets anders voor de kijker in petto. In de openingsweek vindt parallel aan de voorstelling in de Schouwburg een performance op de Grote Markt plaats: ‘Medea Buiten’. Twee personages, de oppas van de kinderen en Jason, verlaten op de fiets de Schouwburg om buiten adem op te treden op de Grote Markt. Hier spelen zij tijdelijk de hoofdrol, en zonder de zeurderige aanwezigheid van Gorter pakt dat opvallend goed uit. Het is op dit podium dat de stijl van Ko van den Bosch geheel tot zijn recht komt. Een korte, krachtige voorstelling met muziek vooraf, vuurwerk toe en de beste acteurs van (de kleine) stal. Het advies luidt: haal een verlengd 'Medea Buiten' naar binnen en je krijgt een schitterende voorstelling.