Leonce en Lena [Toneelschuur Producties]

Het verhaal is flinterdun. Leonce, kroonprins van het land Popo, ontvlucht zijn land om te ontkomen aan een gearrangeerd huwelijk met prinses Lena van het land Pipi. In Italië leeft hij onder een valse naam en wordt hij verliefd op een onbekende jonge vrouw. Maar deze vrouw blijkt ook niet te zijn wie ze zegt te zijn. Het is Lena van Pipi, die om exact dezelfde reden haar land is ontvlucht!

Het is niet duidelijk waarom de jonge regisseur Paul Knieriem juist dit verhaal van Georg Büchner uit 1836 heeft gekozen, zeker omdat hij bijzonder weinig van het origineel overeind heeft gelaten. Geschreven als satirische komedie, zal het indertijd herkenbare types of zaken op de hak hebben genomen. In deze bewerking is dat weggevallen en lijkt het vooral om het komische te gaan. Zo nu en dan worden er stukken tekst uitgesproken die wel rechtstreeks uit het origineel komen, maar voor het overgrote deel is het stuk op zeer vrije wijze herschreven. Zo gaan Leonce en zijn kompaan Valerio anno 1836 op zoek naar het rock ’n roll gevoel: kampvuurtje bouwen, marshmallows roosteren, gitaar spelen, magic mushrooms eten.

‘Spelen met identiteiten’
Het stuk pretendeert te gaan over ‘spelen met identiteiten’, ‘zin en onzin’, ‘verveling en berusting’. Het zijn termen die altijd wel te gebruiken zijn als het niet lukt om iets beters te verzinnen. Maar dwingend, urgent, confronterend of herkenbaar wordt het daarmee nog niet. Daarvoor is alles in deze voorstelling te onuitgewerkt, misschien zelfs te gemakzuchtig neergezet.

De twee acteurs Jan-Paul Buijs en Fabian Jansen delen samen alle rollen. Zo speelt Jansen onder meer de met vele lagen bont omhangen koning van Popo én een bruid in een, gezien zijn lichaamsbouw, zeer onflatteuze trouwjurk. Samen met het droogkomische spel van beiden en het herhaaldelijk in en uit hun rollen vallen, brengt dat in de zaal heel wat gegrinnik teweeg. De twee zijn zelf met kartonnen decorstukken en verrijdbare dennenbomen in de weer om een volgende scène voor te bereiden. Flarden van de voorstelling zijn echter tamelijk onbegrijpelijk en dan is het wachten tot er weer ergens een touw aan vast te knopen is.

Uitgesleten snit
Wat nadrukkelijk overeind blijft is het verhaal zelf en laat dat nou net van nogal uitgesleten snit zijn. Hoeveel sprookjes, kinderboeken Hollywoodfilms en Disneyproducties hebben niet al gebruik gemaakt van dergelijke schema’s? Misschien is het mogelijk er desondanks (of misschien wel juist daardoor) een nieuwe slinger aan te geven. Dat vergt dan wel de nodige originaliteit, inventiviteit en als het even kan een zekere brille. De vrolijke chaos en komische taferelen die het publiek nu aangeboden krijgt getuigen daar niet van. Bovendien wordt het zicht ontnomen op de karakters van de personages en is er geen sprake van enige invoelbare spanning. Zou Knieriem dat in deze tamelijk korte voorstelling bewust zo gedaan hebben, of is hij er niet aan toegekomen?