La voix humaine [Toneelgroep Amsterdam]

Ze heeft een wollen vestje nonchalant rond de schouders geslagen, daaronder een Mickey Mouse shirtje. De zwarte schoenen van hem heeft ze nog, die ze koestert als een relikwie van vervlogen tijden. De geur van de schoenen is als een laatste tastbare herinnering aan hun samenzijn. De vrouw praat en ratelt aan één stuk door, de telefoon stevig in de hand. Ze heeft het over gewichtige dingen, over de dagelijkse gang van zaken en vooral over futiliteiten, maar praten doet ze. Iedere zin kan immers de laatste zijn en iedere pauze kan hardhandig met een simpele ‘klik’ worden beëindigd. De tactiek van de vrouw is om de ander die keuze niet te laten; zolang hij naar haar luistert, heeft ze hem dichtbij zich.

Halina Reijn speelt de monoloog ‘La voix humaine’ die de Franse schrijver/cineast Jean Cocteau schreef in 1927: een laatste afscheidsgesprek van een jonge vrouw met de man die haar in de steek liet. Het stuk is onderdeel van de drieluik ‘Le Salon Exiles’, een korte serie voorstellingen die eerder dit jaar in het Belgische Antwerpen te zien was. Regisseur Ivo van Hove koos dit stuk uit voor Halina Reijn. In haar vond Van Hove de uitgelezen actrice om de complexe gevoelswereld van de vrouw tot uiting te laten komen.

Schitterende scenografie
De setting werkt hier ook al aan mee. De scenografie van Jan Versweyveld is bijzonder mooi en levert een krachtig en passend beeld op. Gekozen is voor de kijkdoosvariant. Het speelveld is een krappe woonkamer in een grote metropool ergens op de wereld. De stad raast om haar heen, maar zij leeft teruggetrokken. Binnen. Het is avond en de kamer is verlicht. Achter een grote schuifpui kijkt het publiek recht de woonkamer in en ziet onbeschaamd iedere handeling die ze uitvoert. Hierdoor wordt het publiek in een voyeuristisch perspectief geplaatst. Af en toe loopt ze de kamer uit en is het onduidelijk wat ze uitvoert. Haar leven wordt zo voor een deel aan het oog onttrokken. Deze momenten zijn spannend, want nu wordt van het publiek gevraagd om hier zelf invulling aan te geven. En zo is het ook met het telefoongesprek dat ze voert; het publiek hoort slechts haar deel van het verhaal en zal daarom de repliek van de afwezige minnaar zelf invullen. Er wordt visueel en tekstueel enorm veel aan de verbeelding overgelaten.

Kwetsbaar en gevoelig
Eerst is de vrouw dapper en stoer en weet ze zich boven de situatie te plaatsen. Maar later maakt de ontkenning plaats voor realiteit en beseft ze dat de relatie echt ten einde is. Dan is ze teer en gevoelig en blijkt de wond van de opengereten relatie nog lang niet geheeld. Ze jankt en kotst, rookt en slaat. Ze is ten einde raad. Reijn speelt subtiel en ingetogen. Ze verrast keer op keer en brengt de emoties levensecht over. De huilbuien en schreeuwpartijen zijn er wel, maar niet op de momenten dat je ze verwacht. Anderhalf uur staat ze daar alleen op het podium en ze weet hiervan ieder moment te boeien. Wat een geweldig natuurlijke mimiek heeft deze vrouw. Met kleine bewegingen en de bekende raspende stem weet Reijn op overtuigende wijze een stoere maar ook kwetsbare vrouw neer te zetten. Wat mogen we blij zijn dat Reijn voor het Nederlandse theater behouden blijft en niet een definitieve stap maakt naar het witte doek. ‘La voix humaine’ is van begin tot eind genieten. Vergeet de zakdoekjes niet, wat een ware aanrader!