La Divina Commedia [Noord Nederlands Toneel]

Rikke tikke tikke, stamp stamp stamp. Weinig veelzeggende geluiden voor een gemiddelde schouwburgbezoeker. Maar voor een vluchteling onderin een ruim van de boot waar hij als verstekeling op mee vaart kunnen deze geluiden van grote invloed zijn, een kwestie van leven en dood. Het Noord Nederlands Toneel heeft een link willen leggen tussen het verhaal van Dante die in zijn ‘La Divina Commedia’ een zelfde soort reis aflegt als een asielzoeker die van huis vlucht op zoek naar geluk. Die reis begint in de hel van het land van herkomst en voert via de levensgevaarlijke reis als verstekeling op een boot naar een betere wereld. Maar eenmaal in het paradijselijke Nederland aangekomen blijkt het allemaal niet zo rooskleurig. Vele ondervragingen die vreselijke herinneringen ophalen en het veroveren van een plek in de nieuwe maatschappij blijken geen sinecure.

Merijn de Jong speelt zowel een asielzoeker als Dante die beide een reis maken die voert langs de hel, louteringsberg en hemel. Waar De Jong vooral met zijn ogen en mimiek het publiek meeneemt in zijn verhaal, gebruikt zijn tegenspeelster Dreya Weber zowel de Engelse taal als de bewegingstaal voor het vertolken van haar rol als muze van Dante. De beroemde Amerikaanse trapezeartieste Weber haalt capriolen uit in de lucht die indrukwekkend zijn maar de functie hiervan voor haar rol is niet erg overtuigend. Naast deze twee spelers staat als stabiele factor op de achtergrond G.W. Sok op het toneel. Deze performing poet is de gids van Dante tijdens zijn reis. Waarom regisseuse Mafaalani graag een link wil leggen tussen de reis van Dante en de reis van een asielzoeker wordt nergens echt duidelijk. Beide reizen zijn de moeite van het vertellen waard maar de vergelijking daartussen is vergezocht.

Paradijs is ook de hel
In het paradijs van Dante wordt Nederland als vlak land, traag land en keurig land neergezet. In een verhandeling over het hedendaagse Nederland wordt er met namen als Nout Wellink, Wouter Bos en Joop van den Ende geschermd. Zij worden neergezet als graaiers die het paradijs alsnog tot een hel maken En hier gaat de bewerking van Ko van den Bosch de fout in. Het zou een geschikt onderwerp zijn voor een cabareteske aanklacht tegen Nederland, maar hoofdrolspeler De Jong is geen geestige cabaretier en dat is ook helemaal niet nodig. Het is een totaal onnodige passage die het ritme uit de voorstelling haalt.

Bewonderenswaardige luchtacrobatiek
Wel zorgt het decor voortdurend voor aangename verrassingen. André Joosten heeft geen beperkingen gekend bij het maken van het decor van deze voorstelling. Tl-verlichting die naar beneden komt en water dat plotseling uit de archiefkast komt zetten, maar ook subtielere details als zand dat stroomt uit de dozen in die kast illustreren het verhaal. Daarnaast is de luchtacrobatiek van Weber spannend en indrukwekkend, zeker als ook De Jong zich samen met haar in de lucht begeeft. Deze combinatie maakt ‘La Divina Commedia’ tot een voorstelling die met geen andere te vergelijken is. Jammer dat de uitvoering beter is dan de inhoud van het stuk.