Het leven van de geliefden Titia Mooileven (Joan Nederlof), senior purser bij KLM, en Hedwig Hammerstein( Lineke Rijxman), een bekende jazzzangeres, wordt beïnvloed door een belangrijke politieke gebeurtenis. Voor de één een storm in een glas water, maar voor de ander een ingrijpende gebeurtenis met alle gevolgen van dien. 'Inside Out' heet de nieuwe voorstelling van theatergezelschap mugmetdegoudentand dat donderdag 20 maart in première gaat. Een interview met de schrijfster van het stuk, Joan Nederlof.
Copyright Inez van Lamsweerde &
Vinoodh Matadin
"Titia vindt van zichzelf dat ze enorm op andere mensen gericht is. Ze wil dat iedereen gelukkig is en om dat voor elkaar te krijgen manipuleert ze nogal. In haar ogen is dat overigens geen manipulatie maar een positieve karaktertrek. Hedwig is iemand die, met een soort helicopterview, altijd alle sociale verbanden en conflicten tussen mensen overziet. En ze moet veel van wat ze ziet wegslikken, om mee te kunnen doen."
Herkent u veel van uzelf in Titia?
"Ik ken het gevoel wel van klem zitten tussen mensen. Omdat je het iedereen naar de zin wilt maken en ook bang bent dat mensen kwaad op je worden. Gek genoeg pakt dat dus juist vaak heel dwingend uit voor anderen. Het verschil tussen mij en Titia is dat ik me daar bewust van ben."
In het stuk wordt het leven van twee ogenschijnlijk succesvolle vrouwen beïnvloed door een belangrijke politieke gebeurtenis. Herkenbaar?
"Nee, eigenlijk niet. Ik heb juist eerder het idee dat je je over van alles en nog wat op kan winden, maar dat dat ook weer snel door iets anders kan worden vervangen. In dit stuk laten we daarom juist één van de personages, in tegenstelling tot hoe het vaak gaat, zich wel rigoureus en consequent grijpen door een politieke gebeurtenis. Als een pitbull bijt ze zich vast in wat er is gebeurd. En ze laat niet meer los."
Mugmetdegoudentand stelt vaak maatschappelijke mechanismen aan de orde in haar stukken. Nu ook weer?
"Ja, nu komt het mechanisme van een collectief beleefde emotie als verontwaardiging, agressie en angst aan bod. We vragen ons in het stuk af of dat bij wijze van spreken, en misschien zelfs wel letterlijk, besmettelijk is. Of je daar nog enige autonomie in hebt of niet."
Was er één bepaalde gebeurtenis die voor u aanleiding gaf om het script te schrijven?
"We verbaasden ons erover dat de collectieve verontwaardiging in mei 2006, toen het paspoort van Ayaan Hirsi Ali werd afgenomen, in de loop van de tijd is omgeslagen naar het breed gedeelde gevoel dat zij een opportuniste is die op moet houden met zeuren. Die omslag wordt beargumenteerd met allerlei meningen, zoals dat ze arrogant is, dat ze zelf naar Amerika wou en dat ze heeft gelogen. Maar ergens knaagt het gevoel dat er iets onder zit. Een mechanisme dat moeilijk te pakken is. Alsof het verborgen wordt gehouden. Een soort blinde vlek van mensen. Ook van mij."
U werkte eerder samen met Lineke Rijxman in de comedy 'Mug Inn' en het stuk 'Quality Time'. Hoe is het om weer met haar te werken?
"Met Lineke werken is fijn. We verstaan elkaar . En we hebben voor een groot deel dezelfde verwondering over hoe we in elkaar zitten en hoe we met onszelf, elkaar en de wereld omgaan. En met 'we' bedoel ik niet alleen onszelf, maar ook mensen in het algemeen."
Wilt u het publiek iets meegeven aan het eind van de voorstelling?
"Het zou mooi zijn als een heel klein streepje licht valt op iets wat vaak zo ongrijpbaar is. Voor mij in ieder geval wel. In hoeverre zijn we autonome wezens? Dat is een vraag waar volgens mij nog heel veel over ontdekt gaat worden. In de biologie en de neurologie. Maar vooralsnog moeten we het doen met wat we nu weten. En dat is heel weinig. Ik probeer mezelf te betrappen op waar mijn reacties vandaan komen. Maar het is zo verschrikkelijk moeilijk om jezelf mentaal aan te kijken."
Met wat voor gevoel gaat het publiek de zaal uit denkt u?
"Ik denk dat je niet echt opgewekt de zaal verlaat. Je hebt net gekeken naar iemand die consequent na probeert te denken over de oorzaak van veel ellende. Geen dijenkletser met een happy end dus."
'Inside Out' gaat 20 maart in première en wordt in ieder geval nog tot en met 4 oktober 2008 opgevoerd.
