De één zingt opera, de ander speelt gitaar en weer een ander draagt Shakespeare voor. Zomaar een greep uit de talenten van de zeven acteurs van het Amsterdamse daklozentheater. Regisseur Maureen Birney geeft de spelers de kans om hun eigen verhaal en kwaliteiten ten tonele te brengen. Op 17 april gaat de voorstelling 'LaTroep' in Amsterdam in première.
Lichtelijk vermoeid van de dagelijkse repetities legt Birney uit dat het instuderen van een theaterstuk met daklozen niet altijd van een leien dakje gaat. Mensen vergeten hun tekst of vallen gedurende de repetities in slaap, om maar niet te spreken van die ene acteur die een keer stomdronken op de repetitie is verschenen. "Een paar maanden geleden dacht ik nog: Wat moet ik ermee", verzucht Birney.
Flinterdun
Copyright Maureen Birney Het stuk staat, in 'Het jaar van de Barmhartige Samaritaan', in het thema van deze Bijbelse weldoener die aan de onderkant van de samenleving stond. Voor veel zwervers een herkenbaar gegeven dat als rode draad door de voorstelling loopt. "Ik wilde het verhaal uit de Bijbel niet letterlijk neerzetten", vertelt Birney. Zij wil de spelers zoveel mogelijk in staat stellen om hun eigen ervaringen in het stuk naar voren te laten komen. "Het is echt een inkijk in hun wereld geworden". De verhalen van de acteurs zijn door Birney naar compacte taal vertaald, en zo is het script ontstaan. "Ik heb de spelers wel gevraagd: Wil je dit wel zeggen? Iedereen staat echt heel persoonlijk op het toneel. De scheidslijn tussen spel en realiteit is flinterdun."
Stomdronken
Hoewel het voor de meeste acteurs lastig is om hun teksten te onthouden weigert Birney om met souffleurs te werken. Dat maakt het naar haar mening alleen maar gekunsteld. "Red je er maar uit, zeg ik tegen ze." Birney vraagt veel van de dakloze acteurs. Zo repeteert ze dagelijks en verwacht ze een zekere discipline van de spelers. "Zaterdag had ik echt een uitbarsting. Een acteur verscheen helemaal bezopen op de repetitie. Halverwege de doorloop was hij, heftig snurkend, in slaap gevallen. Nu laat ik hem voor de repetitie zijn bier inleveren. Ik ben natuurlijk geen hulpverlener en probeer mensen zo veel mogelijk aan te spreken op wat ze komen doen. De repetitie gisteren ging gelukkig weer hartstikke goed."
Copyright Maureen Birney
Gevestigde orde
Voor Birney is het niet de eerste keer dat ze met daklozen werkt. Enkele jaren geleden maakte ze een theaterstuk met elf zwervers. "Ik had toen echt geen benul waar ik aan begon." Waar haar interesse voor deze groep vandaan komt weet ze zelf ook niet zeker. Het feit dat haar broer dakloos is geworden, heeft hierbij misschien een rol gespeeld, vertelt ze. "Ik heb ook wel wat met mensen aan de rand van de samenleving en mensen die buiten de gevestigde orde vallen."
Duizendpoot
Birney heeft zich de afgelopen maanden moeten ontpoppen tot een ware duizendpoot. Ze is behalve de regisseur ook de geluids- en lichttechnicus en degene die voor de special effects in de voorstelling zorgt. Het filmmateriaal dat in het stuk te zien is, is door haar opgenomen. Voor het decor heeft zij zelf een sponsor gevonden en de speciale bankjes die in de voorstelling worden gebruikt zijn gemaakt door scholieren met wie zij eerder een project deed.
Humor
'LaTroep' is een mix geworden van diverse disciplines. Zo worden er gedichten voorgedragen, wordt er gezongen, gedanst en geacteerd. De liedjes zijn bestaande songs die hier en daar zijn bewerkt door Birney. De gedichten zijn geschreven door een thuisloze vrouw met wie zij ooit een ander theaterstuk maakte. "De voorstelling moet in ieder geval jeu, humor en ontroering hebben", vindt de regisseur. Het belooft een kleurrijke voorstelling te worden.
'LaTroep' gaat donderdag 17 april in première in 'De Cameleon' te Amsterdam. De speellijst en een uitgebreid weblog van Maureen Birney kun je vinden op: http://daklozentheater.blogspot.com