Theaterjournaal hoofdpagina
Artikel

In wankel evenwicht [Impresariaat WallisFinkers]

Regie: Wannie de Wijn. TONEEL

Misschien niet zo bekend als zijn voorganger ‘Who’s Afraid of Virginia Woolf’, maar volgens velen kwalitatief het beste stuk van Edward Albee. In ‘In wankel evenwicht’ zien we een gezin, bestaande uit een strenge, hysterische vrouw Agnes (Nettie Blanken), een lamgeslagen man Tobias (Porgy Franssen) die zich enkel om zijn gestorven kat en zijn Bach sonaten lijkt te bekommeren, een leeftijdsloze drankzuchtige zus Claire (Anneke Blok) en een dochter Julia (Mirjam Stolwijk) die net is weggevlucht uit haar inmiddels vierde huwelijk. Dan maakt het bevriende echtpaar van de familie, Edna en Harry (Ella van Drumpt en Paul Hoes), onverwacht en wegens onbekende redenen zijn entree, met koffers en al. Ze verhuizen naar het huis van Agnes en Tobias, en maken daar geen verdere woorden aan vuil. Het drama is compleet, en dat belooft smullen!

In wankel evenwicht
Copyright Ben van Duin
Smullen wordt het helaas niet. We kijken ruim zeven kwartier naar zes acteurs die er alles voor over hebben ons de slappe lach te doen bezorgen. Alles wordt uit de kast getrokken: gekke bekken trekken, verrassingseffecten, rare stemmetjes, klunzig vallen, perverse handelingen, oorverdovend lachen, en ga zo nog maar even door. Stuk voor stuk beheersen ze deze kunstjes aardig, de ene iets beter dan de ander, en bij vlagen ontstaan er inderdaad grappige situaties en is het geheel vermakelijk om naar te kijken. Maar de slappe lach is ver te zoeken. Nu is dat ook niet zo verwonderlijk, want de tekst van ‘In wankel evenwicht’ is helemaal niet als komedie bedoeld. Natuurlijk blijft het gissen wat Albee precies in gedachten had toen hij dit stuk op papier zette, maar het feit blijft dat het stuk gaat over onverklaarbare dreiging. Dreiging in de vorm van het bevriende echtpaar Edna en Harry die beweren een enorme angst te hebben. Deze angst heeft hen doen besluiten hun huis te verlaten en dat van Agnes en Tobias te betreden. Ze dringen binnen en maken het zichzelf gemakkelijk. Die dreiging, ontstaan bij Edna en Harry, zet zich vervolgens voort tussen alle familieleden. Iedereen voelt zich op zijn eigen manier bedreigd door de komst van het echtpaar. Het huwelijk van Agnes en Tobias wordt tot het uiterste op de proef gesteld, evenals de lever van Claire en Julia’s destructieve hang naar liefde wordt hoe langer hoe kinderlijker.

Moeten we lachen?
De vraag is hoe die dreiging, die angst die ieder personage in dit stuk drijft, weergegeven moet worden. Door de keuze van regisseur Wannie de Wijn om ‘In wankel evenwicht’ te spelen als komedie en Albees zinnen letterlijk te nemen, heeft het stuk iets knulligs en mist het diepgang. Sterker nog, de prachtige subtiele tekst van Albee, vol woordspelingen en tragi-komische bespiegelingen, krijgt iets langdradigs. Als toeschouwer zit je te wachten wanneer ‘dat gedoe’ weer plaatsmaakt voor hilariteit en er weer snelheid in de voorstelling komt. We waren toch bezig met de slappe lach? De schoonheid van de tekst doet zijn werk niet maar remt de poging tot komedie. Door het publiek de verkeerde kant op te sturen, er is immers op geen enkel moment in de voorstelling reden tot de bevrijdende lach, schept De Wijn de verkeerde verwachting. De plank wordt compleet misgeslagen en het hele stuk gaat aan je voorbij.

09.00 tot 17.00 baan
In wankel evenwicht
Copyright Ben van Duin
Ook de acteurs lijken er niet helemaal bij. Afgezien van Anneke Blok, die met haar hese stem en gevoel voor timing een sublieme alcoholiste neer zet, zien we vooral acteurs die werken voor hun brood op de plank. Daar is niets mis mee, het acteursvak is ook een vak, maar de illusie wordt flink om zeep geholpen. Waar is de lol? Het zweten? Het iedere avond zoeken naar een andere ingang om elkaar, en dus het publiek, verrast te doen staan? Ze spelen allen op safe, ze zijn braaf, zodat je zelfs tijdens de vele emotionele uitbarstingen niet geraakt wordt. Het stuk krijgt iets ouderwets en oubolligs. Wéér een familie drama in een huiskamer met twee banken en een tapijt op de vloer. Wéér gekwelde zielen die het allemaal niet weten en die maar niet van elkaar af lijken te komen. Of erger nog; wéér een stel acteurs die etaleren wat ze allemaal in huis hebben zonder dat hun spel enige diepgang krijgt. Hier zit echter wel een positieve keerzijde aan. Als publiek krijg je een kijkje in het enorme technische vermogen van de spelers. In het bijzonder lijkt Porgy Franssen totale controle te hebben over het stuk, zijn rol, en de verschillende kleuren die zijn personage Tobias laat zien. Aan technische hoogstandjes geen gebrek. Mooi om te zien hoor, een acteur aan het werk, maar juist omdat alle spelers blindelings vertrouwen op dat technisch vermogen is de emotie en de beklemming ver te zoeken. Dit project, gestart op initiatief van Will van Kralingen, is een gemiste kans. - Jammer.







Artikel informatie
Redacteur: Annemarie de Gee [www.annemariedegee.nl]
Gezien: 16-02-2011 in DeLaMar Theater in Amsterdam
Speelperiode: tot en met 23-04-2011
Cast:
  • Porgy Franssen
  • Nettie Blanken
  • Anneke Blok
  • Mirjam Stolwijk
  • Paul Hoes
  • Ella van Drumpt
meer...
Tekst:
  • Edward Albee
meer...
Meer artikelen van deze toneelgroep: meer...

Artikelen Theaterjournaal RSS
meer artikelen...
Advertentie
redacteuren
gezocht
In première
18-05 Hoer
19-05 HaRT
19-05 Madama Butterfly
24-05 Delft Fringe 2012
24-05 Als je mij maar nooit vergeet
25-05 Fries StraatFestival 2012
25-05 Operadagen Rotterdam 2012
Nieuws
meer nieuws...
Advertenties