| Artikel |
“Godskolere!!!” Meubelhandelaar Maxwell vloekt als een Tourette-patiënt. Het leven zit dan ook niet mee. Samen met zijn gehandicapte dochter woont hij in een afgesloten kamer. Alles is er goor, smerig, verwaarloosd. Tegen beter weten in houden vader en dochter de moed erin in ‘Gekluisterd’ bij het Nationale Toneel.
Copyright Carli Hermès Meer dan een bed met smoezelige lakens erop hebben ze niet, meubelhandelaar Maxwell en zijn door polio getroffen dochter. De dochter woont in haar eigen vuil. Met haar gehavende rug en haar been in een tuigje kan ze het bed niet uit. Haar gezicht is grauw van smerigheid en ellende, en ze draagt een witte mannenonderbroek, geel van de ouwe pis.
Wonderbaarlijk
Het leven van de dochter is daadwerkelijk uitzichtloos. Zij zit al tien jaar opgesloten in een vierkante kamer met grauwwitte muren. Eerst met haar moeder, maar sinds die moeder is overleden, trekt haar grofgebekte vader zich haar lot aan. Het meisje is wonderbaarlijk vrolijk, ze ondergaat haar lot glimlachend. Het enige vertier in de kamer is een stukgelezen boeketroman. Die las haar moeder haar voor, nu probeert de dochter hem zelf te lezen. Het boek biedt een kans om te dromen van een mooi leven gevuld met Echte Liefde.
Vader Maxwell heeft wel degelijk kansen gehad , maar hij heeft door zijn schimmig karakter zijn eigen ruiten ingegooid. Hij is verongelijkt en snel kwaad, en mept dan om zich heen. Wie weet gaat hij zelfs wel over lijken. In elk geval kan hij zich in de buitenwereld niet goed vertonen. Zo zijn deze twee mensen veroordeeld tot een leven samen in beslotenheid.
Claustrofobisch
Copyright Carli Hermès De Ierse toneelschrijver Enda Walsh (1967) is niet echt een lachebekje. Zijn personages zijn vaak kansloos. Maatschappelijke outcasts, die zichzelf overeind houden met een verhaal waarin ze gelijk krijgen, ook al hebben ze allang verloren. Het claustrofobische van de situatie in ‘Gekluisterd’ (2000) wordt benadrukt door het stuk letterlijk te laten spelen vanuit een gesloten kamer, waarvan de vierde wand tijdelijk omvalt om de toeschouwers zicht te bieden op wat daar binnen gebeurt. Die setting doet denken aan stukken als ‘Huis Clos’ (1943) van Sartre en Becketts ‘Eindspel’ (1958): mensen in uitzichtloze opgeslotenheid, overgeleverd aan elkaars grillen. Is bij Beckett en Sartre die uitzichtloosheid abstract, Walsh laat het isolement voortkomen uit gedoemd zijn door ziekte en maatschappelijk kansloos-zijn.
IJzersterk
Of die beklemming irriteert of juist zinnig over het voetlicht komt, is volledig afhankelijk van de vertolking. ‘Gekluisterd’ is overtuigend door de combinatie Mark Rietman - Sophie van Winden. Rietman is ijzersterk in de rol van vuilbekkende meubelhandelaar. Zijn gezicht schakelt binnen het uitspreken van een enkele zin van triomfantelijk naar twijfelend naar verslagen. Hij geeft aan de figuur van de meubelhandelaar daardoor een diepte die de tekst van Walsh sec niet bezit.
Copyright Carli Hermès Sophie van Winden is de nieuwe jeune première bij het Nationale Toneel. Onder regie van Johan Doesburg doet haar spel, timing en stemgebruik denken aan dat van de veelbekroonde Nationale Toneel-icoon Ariane Schluter. Van Winden speelt de dochter kwetsbaar en vrolijk, zonder onnozel te worden. De chronisch zieke, die tegen beter weten in probeert met vrolijkheid haar bittere lot te verzachten
Kracht
Regisseur Doesburg was voorheen de baas bij het Nationale Toneel. Nu hij die taak heeft neergelegd, is hij weer gewoon regisseur. En met een resultaat dat er mag zijn. Doesburg moet zijn energie vooral niet meer verspillen aan zakelijke beslommeringen, want zijn grote kracht is het met gedreven acteurs een voorstelling als deze uit te broeden.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|