Het Nationale Toneel is op de Haagse toer. Later deze maand gaat de voorstelling 'Hollandse Spoor' in première in hun eigen gloednieuwe theater in Den Haag en sinds kort wordt de voorstelling 'Eline Vere' in het land opgevoerd. Dankzij de bekendheid van het boek van Louis Couperus dat hij in 1889 schreef zullen er niet alleen Hagenezen in de zaal te vinden zijn die bij elke straatnaam opgewonden heen en weer veren in hun stoel. En terecht, want Eline Vere is veel meer dan een verhaal over het Haagse milieu.
Eline Vere heeft het geluk niet uitgevonden. Ze is teleurgesteld in de liefde, ze kan moeilijk aansluiting vinden bij haar vrolijke vrienden, ze weet zich met haar hormonen geen raad en met haar familie ligt ze ook zo nu en dan overhoop. Ze zit vol levensvragen waar ze niet direct antwoord op weet. Aan Maria Kraakman de zware taak om Eline Vere op het toneel tot leven te laten komen. En dat doet ze buitengewoon goed. In drie uur tijd zien we verschillende kanten van Eline Vere. Vooral de meest kwetsbare momenten hakken er goed in. Ze weet de grilligheid van haar personage mooi neer te zetten. Het knappe van Kaakman is dat ze ontzettend snel de knop kan omzetten en moeiteloos schakelt tussen verdriet, hysterie en vrolijkheid. Ze speelt heel heftig -ze is een perfecte dramaqueen- en blijft geloofwaardig.
Hofstad en Brussel
Ook als je het boek niet hebt gelezen, voel je aan je klompen aan dat het eind vrij treurig zal zijn. Het wordt een regelrecht drama, dat heel vakkundig wordt opgebouwd na de pauze. Voor de pauze kabbelt het verhaal een beetje voort totdat er een climax komt, daarna wordt het beeld verder uitgewerkt dat dit wispelturig meisje zich echt niet meer staande weet te houden in het Haagse milieu. Ze vertrekt naar haar tante in Brussel (Bien de Moor). Het is een aparte, maar ook zeker bewuste keuze geweest van regisseur Léon van der Sanden -die zelf het verhaal bewerkte- om de tante een dominantere rol te laten spelen. Even weg uit de Hofstad, zodat in Brussel het thema seksualiteit verder kan worden uitgewerkt. Dat is aan De Moor wel toevertrouwd na haar indrukwekkende optreden in 'De Meiden'. Bovendien glijdt Eline Vere in België steeds verder af dankzij de hulp van druppeltjes morfine die ze van haar tante krijgt toegediend.
Miss Vere is duidelijk het middelpunt. Andere personages zijn vooral bedoeld om de verschillen in het milieu duidelijk te maken. Opvallende verschijning is Eva Damen die Jeanne speelt, een schoolvriendin van Eline van een wat lagere komaf. Heel breekbaar weet zij het publiek te betoveren. Ook Mirjam Stolwijk als Elines zusje Betsy en Pauline Greidanus als freule Freddie zijn prettige verschijningen die met meer inhoud het publiek moeten overtuigen. De andere personages zijn een stuk minder interessant om te spelen, maar voor het verhaal wel nodig.
Goed te verteren
Een decor met weinig poespas maar wel met een boodschap en dialogen die elkaar snel opvolgen; Van der Sanden heeft de touwtjes strak in handen. 'Eline Vere' kan je benauwen als je niet oppast, je wordt meegesleurd door Kaakman in Elines eigen wereldje. Voor de film 'Guernsey' kreeg ze een Gouden Kalf en het zou raar moeten lopen als ze voor deze toneelrol niet wordt genomineerd voor een prijs. Mede dankzij haar inzet is de voorstelling van het Nationale Toneel veel beter te verteren dan het dikke boek van Couperus.
