| Artikel |
Het Nationale Toneel maakt met ‘Driestuiversopera’ een voorstelling waarin de hebzucht van de mens wordt bezongen. De meest gezochte misdadiger van Londen, Macheath alias Mackie Mes, is de verpersoonlijking van het kwaad. Als hij de naar spanning en opwinding zoekende Polly Peachum trouwt, komt hij oog in oog te staan met haar vader Jonathan Peachum, koning van de bedelaars. Er ontvouwt zich een spel waarin de een tracht de ander te slim af te zijn. Beiden gaan over lijken om de ander te overwinnen. Onder het motto ‘het doel heiligt de middelen’ wordt een scala aan trucs van stal gehaald en menig omstander gemanipuleerd om mee te vechten in hun strijd. Uiteindelijk blijken niet alleen de boeven en de bedelaars onbetrouwbaar, maar ook het gezag en de gevestigde instituten. Niemand is die hij aanvankelijk lijkt te zijn.
Copyright Leo van Velzen Brecht toont in alle eerlijkheid de aard van het menselijke innerlijk, zonder opgepoetst randje en zonder franje. Wat rest is een lelijke en verontrustende, zwartgallige werkelijkheid die wordt gedomineerd door eigenbelang en hebzucht. De drang om te stelen van de ander, ja zelfs de ander te bezitten, maakt zich meester van zowel boeven en bedelaars als van politie en monarchie. De essentie van Brecht: de mens als soort is slecht en verdorven. Met dit gegeven zou je verwachten dat het Nationale Toneel met een opera op de proppen komt, waarin de rafelige randen van het theater worden opgezocht en waar een unheimische sfeer heerst. Dat zou recht doen aan de avant-gardist Brecht en het beeld van de tijd waarin hij ‘Driestuiversopera’ schreef. Dit is slechts ten dele het geval.
Rauw
Slechts in de kleding komt de rauwheid van die tijd terug en dat verdient een groot compliment. Met veel inlevingsgevoel is getracht de uitzichtloosheid van de armen weer te geven ten tijde van het interbellum. De bedelaars dragen gerafelde shirtjes en leren broeken over hun door de oorlog afgestompte benen. Mackie Mes draagt een driedelig crèmekleurig pak. Zijn rebelse uitstraling wordt geaccentueerd door een pruik met vlassig, zwart haar en een ringbaardje. Zijn make-up rond de ogen maakt van hem iets dat houdt tussen een onderwereldfiguur en een dandy. De vrouwen op het toneel – de meeste van hen zijn hoer - gaan schaars gekleed in zwart en rood kant. Maar ze spreken en gedragen zich dan weer te beschaafd om als hoer uit die tijd serieus te worden genomen.
Twijfel
Copyright Leo van Velzen Het probleem met deze voorstelling is dat het Nationale Toneel niet volledig durft te kiezen voor een tegendraadse, recalcitrante benadering van de opera van Brecht. Het blijft schipperen tussen een oubollige, traditionele visie en wat moderne uitstapjes. Met de kleding is, zoals gezegd, gekozen voor een gedurfde stijl, maar het decor daarentegen is bijzonder tuttig. Belangwekkende leuzen als ‘De mens lijdt het meest, door het lijden dat hij vreest’ worden niet in gesproken of gezongen tekst verwerkt, maar op grote pamfletten getoond. De gezongen liedjes worden ingeleid door een voice-over. Onduidelijk blijft waarom precies. De liedjes worden begeleid door een uitstekende band die wisselt tussen klassieke en populaire genres.
Goed spel
Het wordt snel duidelijk dat de acteurs beter spelen dan zingen. Toch zijn ook de meeste liedjes gevoelig, hoewel soms wat monotoon gebracht. Vooral Anniek Pheifer weet als Polly Peachum een aantal keer flink uit te halen met haar loepzuivere stem. Van de kleinere rollen valt met name Eva Smid op die als Lucy in een hilarische scène het gevecht aangaat met Polly wanneer zij beide claimen Mackies vrouw te zijn. De rol van Mackie tenslotte, is onovertroffen. Mark Rietman zet hem neer als een norse, maar ook charmante zakenman die zijn boevenploeg op onnavolgbare wijze aanstuurt. Ook het spel van de bende wordt prettig enthousiast neergezet. Dit maakt de voorstelling tot een goed geheel, al had er met een meer spannende regie wellicht meer ingezeten.
|
|
Redacteuren gezocht
Ga je graag vaak naar het theater en beschik je over een vlotte pen? Word dan redacteur bij Theaterjournaal! Op vrijwillige basis schrijf je per maand twee of meer artikelen (recensies, festivalverslagen en interviews) die op de website www.theaterjournaal.nl worden gepubliceerd. Kennis van theater en enige schrijfervaring wordt op prijs gesteld. Geïnteresseerd? Mail een motivatiebrief met CV en een artikel dat je zelf hebt geschreven naar: vacature@theaterjournaal.nl
|
|