'Die Fledermaus' van Johan Strauss is één van de beroemdste operettes. Het verhaal omvat een reeks van komische verwikkelingen, voornamelijk het gevolg van veel drank en persoonsverwisselingen. Lekker luchtig, en in de eerste plaats een lust voor oog en oor, deze zwierige uitvoering van de Nederlandse Opera. Het decor, de kostuums, de stemmen en klanken slepen je al snel mee in een staat van vervoering. De muziek is meestal vrolijk, dan weer romantisch en weemoedig. Het Nederlands Philharmonisch orkest, onder leiding van Friedrich Haider, heeft een hele kluif aan alle verschillende facetten.
Copyright Hans van den Bogaard Uitgangspunt van 'Die Fledermaus' is dat Dr. Falke door een practical joke van zijn vriend Eisenstein al enige tijd spottend Dr. Fledermaus genoemd wordt. Eisenstein heeft Falke namelijk na een gekostumeerd bal op straat achtergelaten, verkleed als vleermuis. En dat in het pre-Batman tijdperk, voordat een vleermuispak stoer was. Falke voelt zich zeer vernederd en zint sindsdien op wraak. Zodra het doek omhoog gaat begint hij met de uitvoering van een ingenieus plan. Het is de avond dat Eisenstein acht dagen in de gevangenis moet gaan doorbrengen wegens het beledigen van een ambtenaar in functie. Falke haalt Eisenstein echter over om mee te gaan naar een feest bij ene prins Orlofsky, bekend vanwege zijn extravagante feesten. Eisenstein neemt afscheid van zijn vrouw Rosalinde, zogenaamd om zich bij de gevangenis te melden.
Wraak
Rosalinde had juist haar aanbidder Alfred in de kast verstopt en neemt het er nu van. Zij weet niet dat Falke deze Alfred in haar leven gebracht heeft. Zodra gevangenisdirecteur Frank echter aan de deur verschijnt, begint de persoonsverwisseling. Frank neemt logischerwijs aan dat de man die hij aantreft Eisenstein is en neemt hem mee naar de gevangenis. Ondertussen neemt Eisenstein het ervan op het feest, terwijl Falke Rosalinde inlicht en haar overhaalt vermomd naar het feest te gaan om met eigen ogen te zien wat haar man precies uitspookt. Falke weet dat Eisenstein het niet zo nauw neemt met de huwelijkse trouw. Zo probeert Eisenstein al snel de mysterieus vermomde dame te verleiden. Als Eisenstein zich dan de volgende ochtend alsnog meldt bij de gevangenis, wordt hij geconfronteerd met de minnaar van zijn vrouw. Iedereen wordt ontmaskerd en Falke krijgt zijn wraak. Zonder overigens als schuldige aangewezen te worden, want zo roept Eisenstein: "Het is allemaal de schuld van de champagne". Er wordt dan ook flink gedronken om de werkelijkheid te verdringen ("Glücklich ist, wer vergisst, was doch nicht zu ändern ist"), net zoals de meeslepende wals staat voor het zich verliezen in feesten en flirten. Johan Strauss hield het Weense publiek ten tijde van de eerste uitvoeringen (1874) dan ook een bijna boosaardige spiegel voor en confronteerde hen met hun eigen decadentie en gelegenheidsmoraal.
Kerstboom
Copyright Hans van den Bogaard Dit alles is nog maar het topje van de ijsberg wat betreft verwikkelingen, er is geen tijd om je te vervelen. En daarbij is er te veel te zien op het podium aan decor en kostuums. De eerste setting is het huis van Eisenstein en Rosalinde, drie verdiepingen hoog. We kijken door de ramen naar binnen en zien een prachtig aangekleed huis inclusief kerstboom, met buiten dwarrelende sneeuw. De decorwisselingen verlopen vloeiend en ingenieus. Zo zitten we op de feestlocatie van prins Orlofsky en zo komt er een complete gevangenis uit het podium omhoog. Dit laatste inclusief de entree van Paul Haenen als gevangenisbewaarder, de enige die niet zingt en volledig in het Nederlands spreekt. Hij maakt van zijn optreden een hele (actuele) stand-up comedy act. Zo reserveert hij alvast een aantal cellen voor bankdirecteuren gezien de huidige kredietcrisis...
Luchtig
Zingende hoofdrolspelers zijn er in overvloed, zoals Albert Bonnema als Eisenstein, Brigitte Hahn als Rosalinde en Klemens Slowioczek als Frank. Allen zingen met zeer warme en vooral duidelijke stemmen. De teksten, zowel gezongen als gesproken, zijn goed te volgen. De gecombineerde Nederlandse en Duitse cast werkt erg goed. Het grootste deel is in het Duits, maar af en toe worden er rake Nederlandse opmerkingen tussendoor gegooid, wat een humoristisch en luchtig effect geeft. Zo klinkt er af en toe een heerlijk Jordanese opmerking als cynisch commentaar op de gebeurtenissen. Ook loopt er nog een zingend kamermeisje, Adèle, rond met aspiraties om actrice te worden. Valentina Farcas zingt en acteert deze rol zeer sprankelend en fris. En Kurt Streit als zanger Alfred springt eruit als volle en zoete tenor. Deze zang- en acteertalenten gecombineerd met een zwierig spelende Nederlands Philharmonisch Orkest zorgen voor een leuke ongedwongen voorstelling, zonder al te kluchterig of oppervlakkig te worden.