Moet je iedereen kunnen vergeven? Kan dat wel? Wat zegt de bijbel daarover? In hoeverre kan je iemand vergeven? En wat moet je doen om tot vergeving te komen? 'Braambos': een pittige toneelvoorstelling rond dit thema. Het is een tragedie in vier bedrijven met schitterende teksten geschreven door Willem Jan Otten.
Een voorstelling die tot denken aanzet; niet alleen vanwege het hoofdthema vergeven, maar ook door de vele bijthema's zoals eenzaamheid, identiteit, spijt, verdriet, vertrouwen en godsdienst. De schrijver heeft het het publiek niet gemakkelijk gemaakt. Er komen zoveel gevoelens en boodschappen aan bod dat je soms de weg kwijt zou kunnen raken. Dat gebeurt waarschijnlijk niet, omdat het stuk wel een duidelijke rechte weg bewandeld. Toch wordt het toneelstuk wel interessanter als je je ook zo nu en dan op de zijpaden begeeft. Enig nadeel is dat er zelden iets wordt gerelativeerd, waardoor 'Braambos' zwaar op de maag ligt.
Onmenselijke vraag
In de voorstelling gebeuren een aantal bizarre dingen. De verkrachter van Lena (de tweelingzus van Guusje) komt een jaar nadat zij zich heeft opgehangen aan Guusje om vergeving vragen. Een onmenselijke vraag, zeker als hij vertelt wat hij Lena allemaal heeft aangedaan. De ontmoeting vindt plaats in het ouderlijk huis dat Guusje verkocht heeft aan een kunstenaar (en zijn vriendin), die toevallig ook vroeger het vriendje was van Lena. Uitgerekend in dit huis wil hij werken aan een grote opdracht: een schilderij met als onderwerp de kruisiging.
Stuk voor stuk moeten ze vergeven en vergeten. En ze zetten dit ieder op hun eigen manier neer. Complimenten voor Ariane Schluter die Guusje speelt. Het is zeker geen gemakkelijk rol, maar ze is ijzersterk in het laten gaan en inhouden van haar emoties. Ze steekt uit boven de ander acteurs in dit spel, die het wel aardig doen, maar er net niet genoeg uithalen. En dan is er ook nog ene dokter Pion, een huisvriend die ook in het Braambos woont. Hij is zo nu en dan de verteller van het verhaal en komt met details. Daarnaast speelt hij ook mee in de dialogen. De manier waarop zijn verhaal en herinneringen verweven zijn in het toneelstuk is heel mooi gedaan.
Vragen en suggesties
Wat ook mooi is, zijn de dialogen. Het is niet voor niets vaak muisstil in de zaal. 'Braambos' heeft een poëtisch karakter: niet zo raar als je weet dat Otten ook dichter is. In de loop der jaren heeft hij alle grote genres in de literatuur tot zijn werkterrein gemaakt: poëzie, verhalend proza, toneel, kritiek en essayistiek. In 1999 werd zijn gehele oeuvre bekroond met de Constantijn Huygensprijs. Otten gaat in 'Braambos' de diepte in en stelt een paar vragen om over na te denken. Het is alleen zonde dat hij nog te veel vragen onbeantwoord laat en dat er suggesties worden gewekt, die niet zijn uitgewerkt. Dat zorgt voor een onbevredigend gevoel. Misschien wilde hij gewoon teveel. Desondanks heeft regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen de touwtjes goed in handen en hij heeft van 'Braambos' een toneelstuk gemaakt dat je van het begin tot het eind blijft boeien.
